III.B.2.1 Vermijdbare fouten

Terwijl ik de eerste woorden van dit onderdeel over de notaris als opdrachtnemer aan het papier toevertrouw, valt de herziene zevende druk van de Duitse notariele klassieker 'Vermeidbare Fehler im Notariat van de hand van Helmut Weingartner1 op de deurmat. Toeval bestaat niet. De inhoudsopgave verraadt meteen dat in het hoofdstuk 'Mitwirkungsverbote' een aparte paragraaf gewijd is aan de: 'Bestellung des Notars oder seines Sozius zumTesta-mentsvollstrecker.' De notariele Oosterburen willen er niet echt aan, aan de notaris als executeur, zo lijkt het. Onafhankelijkheidis immers een groot goed: 'Dieser Gedanke uberwiege auch bei den Fallen, in denen der beur-kundende Notar als Vertrauter desTestators objektiv am ehesten fur das Amt des Testamentsvollstrecker geeignet sein mag.' In ieder geval wordt erkend dat de notaris objectief gezien de geknipte 'man of vrouw' zou zijn voor deze erfrechtelijke opdracht, maar desondanks bestaat er twijfel. In het Handbuch der Testamentsvollstreckung2 heet het kort en krachtig: 'Die Ubernahme einer Testamentsvollstreckung zahlt nicht zu den Aufgaben der Notare; sie ist keine berufstypische amtlicheTatigkeit.' Als het voor de notaris geen 'beruf-stypische' bezigheidis, voor wie is het dat dan wel? In hetzelfde handboek lees ik: 'Die Tatigkeit als Testamentsvollstrecker ist anwaltliche Tatigkeit [...] undstellt zudem eine berufstypische Tatigkeit dar.' Gezien de in Duitsland voorhanden zijnde enorme'know-how'op het gebied van de 'testamentenuitvoerders' is het goed om 'ter voorkoming van fouten' deze gedachten in ieder geval in het achterhoofd te houden bij het opstarten van de nog in de kinderschoenen staande Nederlandse notariele discussie over de verhouding tussen (boedel)notaris en executeur. Kort samengevat: het vertrekpunt lijkt de notaris 'zeker niet', de advocaat 'zeer zeker'. In het verlengde hiervan merk ik op dat men in Duitsland niet alleen niet zit te springen om de 'compagnon' van de 'beurkundende' notaris, der Sozius, als executeur, maar dat de wet dit zelfs verbiedt.3 Maar er is meer. Zo gaf bijvoorbeeldop 16 maart 2006 de Notariskamer van Hof Amsterdam4 de tuchtrechtelijke grenzen van het speelveld voor 'boedelnotaris' versus 'executeur' haarscherp aan.

Voor een analyse van de verhouding tussen executeur en boedelnotaris dient steeds een onderscheid gemaakt te worden tussen de notaris als executeur (de notaris-executeur) en een derde (al dan niet 'professional') als executeur. De door mij te hanteren definitie van het begrip 'boedelnotaris' zal hierna ontvouwdworden.