14.6.1 Samenloop tussen contractuele vorderingen

Welke rechtsbetrekking aan de eis ten grondslag ligt,1 is een eerste vaststelling die een gerecht zal moeten doen indien tussen partijen meer dan één rechtsbetrekking (contractueel of uit de wet) bestaat. Indien de grondslag is bepaald, rijst de vraag tot welke (andere) rechtsbetrekkingen de forumkeuze in één van de rechtsbetrekkingen zich uitstrekt.

Indien meer dan één contractuele rechtsbetrekking aan de eis ten grondslag ligt, zal als hoofdregel per overeenkomst dienen te worden bezien of een forumkeuze eventueel in een andere rechtsbetrekking - de overeenkomst beheerst. In de regel heeft de forumkeuze slechts betrekking op de contractuele rechtsbetrekking waarin de forumkeuze voorkomt of waarvan hij deel uitmaakt.2 Partijen kunnen uiteraard hebben bedoeld de forumkeuze een ruimer geldingsbereik te verlenen. Zij kunnen de wil hebben gehad de forumkeuze ook over andere rechtsbetrekkingen te doen uitstrekken. Mijns inziens zal dat uit de forumkeuze moeten blijken. Bij een forumkeuze in algemene termen zal dat in de regel echter niet het geval zijn. Toch zijn uitzonderingen denkbaar op grond waarvan een in algemene termen geformuleerde forumkeuze zich mede uitstrekt tot andere rechtsbetrekkingen dan de rechtsbetrekking waarin de forumkeuze voorkomt of waarvan hij deel uitmaakt. Een voorbeeld is een gelijktijdige (en samenhangende) distributie- en licentieovereenkomst over de levering van software. De distributieovereenkomst heeft een forumkeuze; de licentieovereenkomst niet. Uit de forumkeuze blijkt niet dat de forumkeuze ook is overeengekomen voor de licentieovereenkomst. Toch zal de forumkeuze al gauw ook van toepassing zijn op de licentieovereenkomst, omdat beide overeenkomsten zijn verweven. Dat hangt mede samen met de omstandigheid dat de uiteindelijke licentieovereenkomsten met een duurzaam karakter zo nauw verbonden zijn met de distributieovereenkomst dat de forumkeuze in de distributieovereenkomst ook geldt voor de licentieovereenkomst.3

Een uitzondering op de hoofdregel dat een forumkeuze slechts betrekking heeft op de overeenkomst waarvan de forumkeuze deel uitmaakt, bestaat voorts in de gevallen waarin de contractuele rechtsbetrekkingen ondeelbaar zijn4 of een direct verband bestaat.5 De forumkeuze in de belangrijkste overeenkomst beheerst dan ook de bijkomstige (accessoire), ondergeschikte, afhankelijke of hulpovereenkomst. Garantieovereenkomsten zullen echter in de regel niet onder de hoofdovereenkomst vallen.6

Ook een vordering over meerwerk zal worden beheerst door de forumkeuze in de overeenkomst die partijen hebben gesloten over het hoofdwerk.7 Een forumkeuze in een overeenkomst waarmee een volmacht samenhangt, zal in beginsel ook van toepassing zijn ten aanzien van geschillen ter zake van de volmacht.