2.3.6.2 Beheersbevoegdheid

Een bijzondere bepaling van regelend recht betreft de beheersbevoegdheid. Tenzij anders overeengekomen, zijn de vennoten ieder voor zich bevoegd om ‘de een voor den anderen, te beheren’, maar hebben overige vennoten een preventief vetorecht (art. 7A:1676 sub 1 slot BW).1 In dit preventieve vetorecht komt de gelijkwaardigheid van de vennoten bij het uitoefenen van de aan ieder van hen toekomende beheersbevoegdheid tot uitdrukking. Ook derden kunnen met het beheer worden belast.2 Tot de beheershandelingen worden gerekend de rechtshandelingen en feitelijke handelingen vallend binnen de normale werkzaamheden die in maatschapsverband worden uitgeoefend.3

De bevoegdheid tot het verrichten van beheershandelingen omvat in beginsel niet de macht tot (externe) vertegenwoordiging van de gezamenlijke vennoten.4 Wel omvat zij onder meer de bevoegdheid om tot het (gemeenschappelijke) maatschapsvermogen behorende goederen op eigen naam te vervreemden, voor zover dat tot de normale in maatschapsverband uitgeoefende werkzaamheden behoort.5 De vennoten mogen elkaar slechts op basis van een daartoe verstrekte volmacht vertegenwoordigen (art. 7A:1679 BW). Verder is van belang dat volmachten impliciet en expliciet gegeven kunnen worden en geldt in de verhouding tot derden vanzelfsprekend ook het leerstuk van de aan een pseudo-vertegenwoordigde toerekenbare schijn.

De term ‘beheren’ wordt door sommigen als ouderwets gezien, als een term die het misverstand kan oproepen dat daden van (goederenrechtelijk) beschikken er niet onder vallen, terwijl gedoeld wordt op het verrichten van alle handelingen die gelet op het concrete doel van de vennootschap tot de normale exploitatie behoren. In modern taalgebruik zou de lading volgens sommigen beter gedekt worden met de term ‘bestuur’.6 Een dergelijke wijziging van terminologie doet m.i. onvoldoende recht aan het feit dat ‘bestuur’ meeromvattend is dan ‘beheer’.7 Niet onder beheer, wel onder ‘bestuur’, vallen het intern bepalen van de strategie en de hoofdlijnen van het beleid, alsmede handelingen die buiten de normale bedrijfsexploitatie liggen, zoals de beslissing tot het aantrekken van een bijzonder krediet of de verkoop van het bedrijfspand. Voor die beslissingen is unanimiteit vereist, tenzij anders overeengekomen.8 Ik zou deze nuance willen behouden. Dit kan door de term ‘beheer’ te handhaven. Het argument dat de term ‘beheer’ misverstand zou oproepen is zwak.9 Dat de term ‘beheer’ in artikel 3:170 lid 2 BW mede beschikkingshandelingen in de zin van artikel 3:84 lid 1 BW kan omvatten, wordt algemeen aanvaard.10 Volgens mij denkt ook niemand dat een filiaalbeheerder of een vermogensbeheerder geen (goederenrechtelijke) beschikkingshandelingen mag plegen. Wat in Boek 7A BW met ‘beheer’ wordt bedoeld,11 komt sterk overeen met wat bij kapitaalvennootschappen met een one-tier board onder de bevoegdheden van de uitvoerend bestuurders wordt verstaan.12

De werkgroep-Van Olffen stelt intussen de volgende bepaling van regelend recht voor:13

Volgens de werkgroep vervangt het woord ‘besturen’ het huidige ‘beheer’,14 maar de begrippen zijn niet synoniem. Zonder het woord beheer te gebruiken, handhaaft de werkgroep het uitgangspunt dat hetgeen hierboven als beheersbevoegdheid is omschreven, aan elke vennoot afzonderlijk toekomt.15 Of het besturen van de vennootschap in de voorgestelde bepaling als bevoegdheid dan wel als collectieve taak is bedoeld, verdient verduidelijking.16 Ik vermoed dat de werkgroep wel een terminologisch, maar niet een inhoudelijk verschil ten opzichte van de hierboven beschreven verhoudingen naar geldend recht beoogt.