10.7.2 Herschikking EEX-Vo: waarborg voor de verweerder is het aanvechten van het beslag

Ingevolge de omstandigheid dat ex-parte maatregelen, uitgevaardigd door een gerecht dat bevoegd is om van de hoofdzaak kennis te nemen, in de Herschikking in aanmerking zou komen voor directe erkenning en tenuitvoerlegging in andere EU lidstaten zou de verweerder de mogelijkheid krijgen om, overeenkomstig het recht van de lidstaat van herkomst, de maatregel aan te vechten (art. 42(2)(ii) Herschikking). Op grond van art. 2 a) (f) Herschikking EEX-Vo wordt onder ‘lidstaat van herkomst’ verstaan, de lidstaat waar de beslissing is gegeven. Ofwel: de beslagene dient in een andere dan de eigen EU lidstaat verweer tegen een aldaar afgegeven beslagverlof te voeren. Van Lith1 heeft haar twijfel uitgesproken over de vraag of dit voldoende waarborgen geeft om een vrij verkeer van ex-parte maatregelen te rechtvaardigen. Van het Kaar meent dat met de voorgenomen herziening van de EEX-Vo de balans tussen de schuldeiser en de schuldenaar zou verschuiven naar die van de schuldeiser, onder meer omdat tegenover de afschaffing van de exequatur geen aanvullende regels ter bescherming van de schuldenaar staan.2 Volgens Freudenthal rijst de vraag of een verdere vereenvoudiging of algehele afschaffing van de exequaturprocedure voor bepaalde beslissingen niet te voortvarend is. Deze auteur kwam naar aanleiding van de ervaringen die met de EET-Vo waren opgedaan tot deze conclusie nu de met de afschaffing van de exequatur op grote schaal een maatregel dreigde te worden ingevoerd die de randen van het ‘fair trial’ – beginsel van artikel 47 EU-Handvest en artikel 6 EVRM opzoekt en zelfs zou overschrijden.3 De Nederlandse regering heeft deze problematiek ook ingezien.4 Op 14 december 2011 werden in EU-verband politieke richtsnoeren aanvaard die richting gaven aan verdere onderhandelingen over de afschaffing van het exequatur.5 Op grond hiervan zou het mogelijk blijven om, net als onder de nu geldende Verordening, een rechtsmiddel in te stellen tegen de tenuitvoerlegging in het land van tenuitvoerlegging op grond van het nationale recht. Ten aanzien van voorlopige en bewarende maatregelen werd onder punt 11 van deze richtsnoeren het navolgende overeengekomen:

Dit betekent dat een verlof tot het leggen van een vorm van conservatoir beslag, van welke aard ook, waarbij de beoogd beslagene niet op het verzoek is gehoord en de beslissing niet aan de beoogd beslagene is betekend, niet automatisch in een ander EU land ten uitvoer zou kunnen worden gelegd.