Inleiding

De norm voor uitstoting ligt besloten in het eerste lid van art. 2:336 BW: door het gedrag van de aandeelhouder wordt het vennootschappelijk belang zodanig geschaad, dat zijn aandeelhouderschap in redelijkheid niet langer kan worden geduld. Deze norm valt uiteen in drie elementen. Het eerste ziet op het gedrag van `Lastpak'.1 Welke soort gedragingen geeft aanleiding tot uitstoting? Hierbij is van belang dat niet ieder gedrag toewijzing van de vordering meebrengt. Onverenigbaarheid van karakter is niet voldoende. In dit eerste element keert de restrictie uit de wetsgeschiedenis terug. Het gaat namelijk om het gedrag 'in hoedanigheid van aandeelhouder'. Het volgende element is het belang waaraan zodanige schade wordt toegebracht, het vennootschappelijk belang. Tot slot kent de uitstotingsnorm een belangenafweging ofwel een redelijkheidstoets. Het aandeelhouderschap kan in redelijkheid niet langer geduld worden.2

Over dit laatste element kan ik kort zijn. De redelijkheidstoets veronderstelt een door de rechter te maken belangenafweging. Hij onderzoekt of het belang van de uit te stoten aandeelhouder (om aandeelhouder te blijven) opweegt tegen het vennootschappelijk belang, dat met zijn uitstoting gediend zou zijn. Hierbij moet de rechter bedenken dat de uit te stoten aandeelhouder een prijs voor zijn aandelen ontvangt. Een compensatie voor het verlies van zijn aandelen is bij de procedure inbegrepen en kan dus niet bij de afweging een rol spelen. Prevaleert desondanks en ondanks de schade die de aandeelhouder toebrengt aan het belang van de vennootschap toch zijn eigen belang, dan moet hij aandeelhouder kunnen blijven.3

De andere twee normen behoeven een uitgebreidere bespreking.