14.1.5.3 Afhankelijke genotsrechten

564. Als afhankelijke genotsrechten worden algemeen genoemd het recht van erfdienstbaarheid, het aandeel in een mandelige zaak en het afhankelijke opstalrecht. Elk van deze rechten is gekoppeld aan (het gebruik van) een onroerende zaak. Het recht van erfdienstbaarheid is afhankelijk van het eigendomsrecht van het heersende erf ten gunste waarvan het recht van erfdienstbaarheid wordt gevestigd (art. 5:70 BW). Het aandeel in een mandelige zaak is afhankelijk van het eigendomsrecht van een onroerende zaak ten (gedeeltelijk) nut waarvan de mandelige zaak dient (art. 5:63 BW). Een opstalrecht kan afhankelijk worden gemaakt van een ander zakelijk recht of van een recht van huur of pacht op dezelfde onroerende zaak als waarop het opstalrecht wordt gevestigd (art. 5:101 lid 2 BW). Elders heb ik uitgewerkt dat het afhankelijke karakter van het afhankelijke opstalrecht mijns inziens op een misvatting berust; het lijkt mij daarom niet verstandig om aan de bijzondere aspecten van deze figuur al te veel gevolgen te verbinden.1

565. Ook afhankelijke genotsrechten volgen de rechtstoestand van het hoofdrecht waarvan zij afhankelijk zijn. Gaat dit hoofdrecht over naar een ander vermogen, dan volgt het afhankelijke genotsrecht (zie paragraaf 14.3). Wordt het hoofdrecht bezwaard met een beperkt recht of tot voorwerp gemaakt van een contractuele afspraak, dan kan dat gevolgen hebben voor wie het afhankelijke genotsrecht uit kan oefenen (zie paragraaf 14.4).

566. Rechten met een genotskarakter waarvan ook wel wordt betoogd dat zij afhankelijk zijn, zijn het eigendomsrecht dat voortvloeit uit een recht van opstal,2 het eigendomsrecht van een huis3 alsmede enkele van de rechten die samenhangen met het appartementsrecht.4 Zie over de genoemde eigendomsrechten meer uitgebreid randnummer 585 en voor de rechten die samenhangen met het appartementsrecht randnummer 507.