Einde inhoudsopgave
Ongerechtvaardigde verrijking en onverschuldigde betaling als bronnen van verbintenissen (O&R nr. 80) 2014/3.4.4
3.4.4 De Aufwendungskondiktion
mr. S.R. Damminga, datum 07-11-2013
- Datum
07-11-2013
- Auteur
mr. S.R. Damminga
- JCDI
JCDI:ADS501101:1
- Vakgebied(en)
Rechtswetenschap / Algemeen
Verbintenissenrecht / Overige verbintenissen
Voetnoten
Voetnoten
Echter, het bereik van de Aufwendungskondiktion van §812 is in deze gevallen niet bijzonder groot, omdat een bezitter te goeder trouw volgens het BGH niet jegens de eigenaar een beroep kan doen op §812. Volgens het BGH derogeert §812 aan de regeling van §994 e.v., waar de rechtsverhouding tussen eigenaren en bezitters wordt geregeld (BGHZ 41, 157; BGHZ 140, 275). Deze regeling geeft een bezitter te goeder trouw alleen recht op vergoedingen van noodzakelijke verbeteringen. De beslissing van het BGH is bekritiseerd, omdat bezitters te kwader trouw wél een beroep kunnen doen op §812 en ook niet noodzakelijke verbeteringen vergoed kunnen krijgen; Medicus 2004, nr. 717.
De Augwendungskondiktion heeft betrekking op prestaties die geen Leistung zijn. Wij zagen in paragraaf 3.2.2 wat een Leistung is: een bewuste en doelgerichte vermeerdering van andermans vermogen. Dat doet zich bijvoorbeeld voor wanneer een aannemer een huis bouwt op grond die toebehoort aan de opdrachtgever. Echter, als A meent eigenaar te zijn van een stuk grond en daarop een huis bouwt, terwijl de grond eigendom is van B, dan verricht hij geen Leistung. A is zich immers er niet van bewust dat hij vreemd vermogen vermeerdert en hij streeft met zijn werkzaamheden geen relevant doel na. En stel dat A bewust en doelgericht verbeteringen aanbrengt aan goederen van B, maar dat A daarbij per vergissing eigen vermogensbestanddelen gebruikt in plaats van vermogensbestanddelen van B. A wil dan niet bewust en met een bepaald doel het vermogen van B vermeerderen door eigen goederen te gebruiken. In zoverre verricht A dan geen Leistung jegens B.
In de besproken voorbeelden is het wenselijk dat A terugbetaling kan vorderen van B. A heeft echter geen Leistung verricht, zodat hij niet met succes een Leistungskondiktion kan instellen tegen B. Hij kan echter een beroep doen op een bijzondere Nichtleistungskondiktion, de zogenaamde Augwendungskondiktion.1