3.4.3.1 De hoofdregel: 50+

Art. 25 lid 1 sub a WOR eist dat de fusie of overname leidt tot overdracht van zeggenschap.Art. 25 lid 1 a en b WOR en de FGR spreken over het verkrijgen en/of vestigen van zeggenschap over een onderneming. Wanneer wordt bij een aandelenoverdracht zeggenschap gevestigd? In de memorie van toelichting bij de WOR legt de regering uit dat de vraag of er sprake is van beslissende invloed met name afhangt van de vraag of belangrijke strategische beslissingen met betrekking tot die onderneming kunnen worden genomen. Dit zijn bijvoorbeeld de goedkeuring van een bedrijfsplan en van belangrijke investeringen, het vaststellen van de begroting en het benoemen en ontslaan van bestuurders.1 Binnen een onderneming die in de vorm van een rechtspersoon wordt gedreven, zal de zeggenschap vaak zijn af te leiden uit de mogelijkheid een doorslaggevende invloed uit te oefenen op de samenstelling van het bestuur of van andere organen van de rechtspersoon.2 In het geval van een aandelenfusie zal zeggenschap gevestigd, verkregen of overgenomen worden door middel van de aankoop van aandelen. Hoeveel aandelen dienen te worden verkregen c.q. overgedragen te worden voor de overdracht dan wel vestiging van zeggenschap? Nu de aandeelhoudersvergadering in beginsel met volstrekte meerderheid besluit over bijvoorbeeld het benoemen en ontslaan van bestuurders, is het bezit van meer dan 50% van de aandelen in beginsel voldoende voor het uitoefenen van zeggenschap. Het commentaar bij de Fusiegedragsregels gaat uit van eenzelfde percentage. Verkrijging van zeggenschap staat volgens het commentaar onweerlegbaar vast indien een belang van meer dan 50% wordt overgenomen,3 alsmede bij een minderheids-of 50%-belang dat wordt uitgebreid naar een meerderheidsbelang. Deze formele benadering van het begrip zeggenschap sluit tevens aan bij het groepsbegrip van art. 2:24a BW, dat zeggenschap in concernverhoudingen aanneemt als een vennootschap meer dan de helft van de stemrechten in de algemene vergadering van aandeelhouders kan uitoefenen of de meerderheid van de bestuurders en commissarissen kan benoemen of ontslaan. De hoofdregel is dus dat de overdracht van meer dan 50% van de aandelen leidt tot overdracht van zeggenschap. Ik noem dit de 50+- regel. Hierna zal ik een aantal uitzonderingen op deze regel bespreken.