4.1.2 Jurisprudentie

Het naleven van deze wet- en regelgeving (of, vóór de invoering hiervan; het waarborgen van de belangen die door deze wet- en regelgeving worden nagestreefd) vindt niet altijd succesvol plaats, hetgeen – indien het prestatierisico zich verwezenlijkt – voor de betrokken partijen financiële schade oplevert en in de regel leidt tot een procedure inzake civielrechtelijke aansprakelijheid van de notaris. In de op deze wijze ontstane jurisprudentie zijn enkele gedragsnormen voor notarissen geformuleerd.

Ten eerste dient te worden genoemd dat op de notaris een zwaarwegende zorgplicht rust ter zake van hetgeen nodig is voor het intreden van de rechtsgevolgen die zijn beoogd met de in die akte opgenomen rechtshandelingen.1 Hieruit vloeit voort dat – in de context van bijvoorbeeld de overdracht van onroerend goed – de notaris ervoor dient te zorgen dat de koper de onroerende zaak geleverd krijgt overeenkomstig de gemaakte afspraken,2 en dat de notaris in ieder geval geen beroep op overmacht toekomt indien deze de verplichte recherches – zoals de herrecherche – niet heeft verricht.3

Deze zorgplicht van de notaris strekt zich bovendien uit tot de verkrijging van de koopprijs door de verkoper,4 en het erop toezien dat, bij schuldoverneming, de schuldeiser daadwerkelijk de (volgens art. 6:155 BW vereiste) toestemming heeft verleend.5 Zelfs indien het geldverkeer bij een transactie betreffende certificaten van aandelen niet via de notariële kwaliteitsrekening loopt, maar in de leveringsakte wél staat vermeld dat de betaling van de koopprijs buiten de notaris om heeft plaatsgevonden, dient de notaris erop toe te zien dat de betaling daadwerkelijk heeft plaatsgevonden, althans de verkoper informeert over de risico’s bij het uitblijven van (volledige) betaling.6