5.2.5 Accountantsorganisatie-personenvennootschap

In het voorgaande is uitgegaan van een accountantsorganisatie-rechtspersoon.1 Uit het register accountantsorganisaties van de AFM blijkt echter dat er ongeveer tweeënzeventig accountantsorganisatie-personenvennootschappen zijn. Er is sprake van tweeënzestig maatschappen, zeven eenmanszaken en drie vennootschappen onder firma.2

De individuele maten van een accountantsorganisatie-maatschap zijn jegens de opdrachtgever persoonlijk aansprakelijk voor de nakoming van de uit de overeenkomst van opdracht3 voortvloeiende verplichtingen van de accountantsorganisatie-maatschap.4 De benadeelde kan bij wanprestatie de gezamenlijke maten van een accountantsorganisatie-maatschap5 aanspreken (met verhaal op het maatschapsvermogen) en/of de individuele (rechts)personen die ten tijde van het aangaan van de overeenkomst van overeenkomst maat waren (met verhaal op hun privévermogens).6

De hoofdregel is dat de maten van een accountantsorganisatie-maatschap aansprakelijk zijn voor gelijke delen (artikel 7A:1679-1681 BW). Is sprake van een overeenkomst van opdracht ter zake de wettelijke controle met een accountantsorganisatie-maatschap, dan kan op grond van artikel 7:407 lid 2 BW iedere maat jegens de opdrachtgever aansprakelijk zijn voor het geheel.7 Artikel 7:407 lid 2 BW is echter van regelend recht en in artikel 1 f van het model Algemene voorwaarden van NBA is het artikel uitdrukkelijk van toepassing uitgesloten.8

Indien één van de maten van een accountantsorganisatie-maatschap een onrechtmatige daad pleegt, zijn de andere maten extern jegens de benadeelde aansprakelijk voor gelijke delen, wanneer de door de betreffende maat gepleegde onrechtmatige daad kan worden toegerekend aan de maatschap (artikel 7A:1679 BW). Algemeen wordt aanvaard dat een onrechtmatige daad aan een maatschapkan worden toegerekend, indien een maat een onrechtmatige daad heeft gepleegd in het kader van zijn functioneren als maat. Het criterium daarbij is of de handeling in het maatschappelijk verkeer als een gedraging van de maatschap heeft te gelden.9 Indien een accountant als maat van een accountantsorganisatie-maatschap controlewerkzaamheden verricht en hierbij een onrechtmatige daad pleegt bestaande uit een schending van de zorgplicht van de accountant om te handelen als een redelijk handelende en redelijk bekwame extern controlerende accountant, is mijns inziens sprake van een handeling die in het maatschappelijk verkeer als een gedraging van de maatschap heeft te gelden.