HR, 31-01-2020, nr. 19/02444

De heffingsambtenaar van de gemeente Rotterdam, hierna: ‘de heffingsambtenaar’ heeft twee naheffingsaanslagen parkeerbelasting aan belanghebbende opgelegd van ter hoogte van € 61,67 (vorderingsnummer: [001] en vorderingsnummer [002])

Op 31 december 2016 heeft belanghebbende pro-forma bezwaar gemaakt tegen beide aanslagen, middels de website van de gemeente Rotterdam. Het uploaden van de betalingsbewijzen was niet mogelijk vanwege een storing. Tot op heden is er sprake van een storing althans van het feit dat de website niet naar behoren werkt. Belanghebbende verwijst naar productie 1

Op 13 maart 2017 is er namens de heffingsambtenaar het navolgende mailbericht aan belanghebbende verzonden:

Op 17 maart 2017 heeft belanghebbende als volgt gereageerd:

Op 20 maart 2017 is er namens de heffingsambtenaar als volgt gereageerd:

Bij uitspraak op bezwaar (het bestreden besluit) heeft verweerder de bezwaren van belanghebbende tegen de naheffingsaanslag parkeerbelasting ongegrond verklaard.

Namens eiser zijn er bij rechtbank Rotterdam tegen de besluiten beroep ingesteld. De heffingsambtenaar heeft enkele dagen voor de zitting van de meervoudige kamer van de rechtbank Rotterdam aan belanghebbende alsnog medegedeeld dat hij de naheffingsaanslagen alsnog zal vernietigen. De heffingsambtenaar echter heeft niet aangeboden om de inmiddels gemaakte proceskosten te vergoeden.

Bij brief van 23 februari 2018 is namens belanghebbende aan de heffingsambtenaar kenbaar gemaakt dat hij het beroep niet intrekt omdat de vernietiging niet juist is, althans onvolledig is gemotiveerd en omdat de heffingsambtenaar weigert de inmiddels gemaakte proceskosten te vergoeden.

De rechtbank Rotterdam stelt dat belanghebbende door vernietiging van de naheffingsaanslag geen schade heeft geleden en dat er geen procesbelang kan zijn gelegen in veroordeling tot de proceskosten, omdat ook toepassing kan worden gegeven aan de artikelen 8:74 en 8:75 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) zonder dat het beroep gegrond wordt verklaard.

Artikel 8:74 Awb luidt:

Artikel 8:75 Awb luidt:

Tegen de uitspraak van de Rechtbank Rotterdam heeft de advocaat van belanghebbende hoger beroep ingesteld.

Het gerechtshof Den Haag heeft geoordeeld dat de Rechtbank Rotterdam terecht en op goede gronden belanghebbende niet-ontvankelijk heeft verklaard in beide beroepsprocedures en hij heeft geen reden gezien om de heffingsambtenaar te veroordelen in de door belanghebbende verzochte vergoeding van de gemaakte kosten, te weten de kosten van de advocaat-gemachtigde in de beroepsfase en de gestelde verletkosten.

De door belanghebbende ingebrachte grieven leiden volgens het Hof niet tot een ander oordeel.

Volgens het hof is de gehele procedure tot dusverre het gevolg van het bewust optreden van belanghebbende zelf.

Op 11 november 2015 (ECLI:NL:PHR:2015:2303) heeft advocaat-generaal IJzerman geconcludeerd dat aangifte niet beslissend is voor de uitleg van het begrip ‘betalen’, en daarmee de voldoening.

De advocaat-generaal verwijst naar jurisprudentie waarin is beslist dat wanneer bij overmaking van verschuldigde belasting door de belastingplichtige een onjuist aanslagnummer is vermeld, dit niet aan betaling in de weg behoeft te staan (o.a. HR 13 augustus 2010, nr. 09/03340, BNB 2011/55).

Immers achteraf kan ook blijken welke bedoelingen de belastingplichtige heeft gehad met welke betalingen. Het ligt volgens de advocaat-generaal in de rede die jurisprudentie door te trekken naar het geval dat bij de aangifte parkeerbelasting een onjuist kenteken is ingevoerd, als nadien, in bezwaar door de belastingplichtige uitgelegd.

Het komt de advocaat-generaal voor dat, er gemeten naar maatstaven van burgerlijk recht, naar aanleiding van een gedane betaling ook achteraf ruimte is voor uitleg en toerekening van de betaling van de kant van de betaler.

Noch in de belastingwetgeving noch in de fiscale jurisprudentie komt een eigen begrip ‘betalen’ voor. Voor uitleg en omschrijving van het begrip ‘betaling’ zal dus elders moeten worden gezocht, met name in het civiele recht. Het bestuursrecht haakt hier in principe aan bij het civiele recht.

De Hoge Raad heeft onder meer het volgende eerder overwogen (ECLI:NL:HR:2016:316):

Volgens belanghebbende heeft het hof zijn uitspraak ontoereikend althans onvoldoende gemotiveerd. Belanghebbende heeft in hoger beroep namelijk diverse grieven aangevoerd die tot een ander oordeel kunnen leiden.

Uit de gedingstukken blijkt dat belanghebbende in hoger beroep diverse argumenten heeft aangevoerd. Het Hof heeft hieromtrent niets geoordeeld. Indien die stellingen juist zouden zijn kunnen zij tot een andere beslissing van het geschil leiden. Het Hof heeft feitelijk geen enkel argument behandeld, van die welke door belanghebbende in hoger beroep zijn aangevoeld.

Belanghebbende verwijst in dit verband naar de uitspraak van de Hoge Raad van 24 mei 2019, ECLI:NL:HR:2019:786.

De uitspraak van het Hof getuigt van een onjuiste rechtsopvatting. Dit is het geval omdat het Hof ervan is uitgegaan dat het invoeren van het kenteken verplicht is. Dit terwijl uw Edelgrootachtbaar College hierover in het arrest van 26 februari 2016 (ECLI:NL:HR:2016:316) heeft geoordeeld dat het invoeren van een kenteken niet verplicht is.

In artikel 234, lid 2, van de Gemeentewet wordt wel bepaald wat (uitsluitend) als voldoening op aangifte wordt aangemerkt, maar daarmee is niet de vraag beantwoord of, indien niet op de voorgeschreven wijze aangifte is gedaan, maar de verschuldigde belasting wel is betaald, een naheffingsaanslag kan worden opgelegd. Die vraag moet, nu in de Gemeentewet geen afwijkende regeling is getroffen, worden beantwoord met toepassing van artikel 20 AWR.

Het Hof heeft miskend dat in bezwaarfase belanghebbende de betalingsbewijzen naar de gemeente Rotterdam heeft verzonden maar dat die aldaar, door een administratieve fout, niet in de bezwaardossiers zijn gevoegd. In de uitspraak op bezwaar is geen rekening gehouden met de betalingsbewijzen waardoor deze beslissing evident onjuist is, met als gevolg, dat de zaak moest worden aangebracht bij de rechtbank.

Dit dient daardoor voor rekening en risico van de heffingsambtenaar te komen. Het kan niet zo zijn dat de gevolgen van de omissie op belanghebbende worden afgewenteld.

Wanneer een belanghebbende geheel of gedeeltelijk in het gelijk moet worden gesteld, komen als regel de door hem in beroep gemaakte kosten voor vergoeding op de voet van artikel 8:75 (of 8:75a) Awb in aanmerking. Van deze regel kan worden afgeweken indien de noodzaak tot het instellen van beroep uitsluitend voortvloeide uit de handelwijze van belanghebbende.

De enkele omstandigheid dat de noodzaak tot het instellen van beroep mede voortvloeide uit de handelwijze van de belanghebbende is voor afwijking van de regel derhalve niet voldoende.1.

Hoewel het niet voor de hand ligt dat in een dergelijk geval direct beroep bij de rechtbank wordt ingesteld, kan niet worden gezegd dat het instellen van beroep uitsluitend aan belanghebbende is te wijten. Gelet daarop had de rechtbank over dienen te gaan tot het toekennen van een proceskostenvergoeding.2.

Het staat een belanghebbende vrij tegen een zijn inziens onjuiste uitspraak het daarvoor opengestelde rechtsmiddel van beroep, althans hoger beroep in te stellen. Dat is niet anders indien de mogelijkheid bestaat een evidente fout in een uitspraak op andere wijze te laten corrigeren.3.

In haar uitspraak schrijft het Hof dat de beroepen bij de rechtbank door belanghebbende zijn ingediend. Dit is onjuist; de beroepen zijn ingediend door zijn gemachtigde.

Hiernaast stelt het Hof dat pas op 18 juli 2017 een verklaring is gegeven voor gebruik van de letters HR (dit betreft een verwijzing naar de uitspraak van de Hoge Raad omtrent kenteken-parkeren). Uit het proces-verbaal van het Hof blijkt dat de heffingsambtenaar op de hoogte is van de invoer van de letters HR door belanghebbende. Volgens de heffingsambtenaar gebeurt dit zes keer per jaar.

Belanghebbende voert vanwege privacy-overwegingen zijn kenteken niet in.

Uit het proces-verbaal blijkt ook dat de heffingsambtenaar ter zitting heeft erkend dat er een fout is gemaakt. De gemachtigde van de heffingsambtenaar verklaart: ‘Het beroepschrift is niet goed gelezen door ons.’ (2^e pagina van het proces-verbaal).

Voorts stelt het Hof dat belanghebbende, waar het gaat om de gestelde gemaakte verletkosten, er het zwijgen toe heeft gedaan. Dit terwijl namens belanghebbende in het appelschriftuur uitvoerig wordt ingegaan op de verletkosten. Belanghebbende verwijst naar randnummer 20 t/m 23 van het appelschriftuur, zowel schriftelijk als mondeling heeft belanghebbende uitleg gegeven omtrent de verletkosten.

Het Hof heeft de uitspraak van de rechtbank bevestigt en hierdoor miskend dat belanghebbende belang heeft bij een beoordeling door de belastingrechter van de rechtmatigheid van het bestreden besluit.

De rechtbank Rotterdam heeft belanghebbende niet-ontvankelijk verklaard in haar beroep, wegens het ontbreken van belang daarbij. Die beoordeling zou immers kunnen leiden tot veroordeling van de heffingsambtenaar in de proceskosten, de heffingsambtenaar heeft immers niet aangeboden om de proceskosten te vergoeden. Evenmin heeft de heffingsambtenaar tot op heden de griffierechten vergoed.

De uitspraak van het Hof en die van de rechtbank Rotterdam kunnen reeds hierom niet in stand blijven. Belanghebbende verwijst naar rechtsoverweging 3.2 van de uitspraak van de Hoge Raad van 20 september 2000.4. Het Hof heeft de uitspraak van de rechtbank bevestigd en heeft hierdoor miskend dat belanghebbende belang heeft bij een beoordeling door de belastingrechter van de rechtmatigheid van het bestreden besluit.

Het Hof heeft aldus miskend dat belanghebbende ook in ander opzicht voldoende belang heeft bij een beoordeling door de belastingrechter van de rechtmatigheid van het bestreden besluit.

Die beoordeling zou immers kunnen leiden tot veroordeling van de heffingsambtenaar in de proceskosten en verletkosten.

Redenen waarom belanghebbende uw Edelhoogachtbaar college verzoekt om de uitspraak van gerechtshof Den Haag en die van Rechtbank Rotterdam te vernietigen, de zaak door te verwijzen naar gerechtshof Amsterdam zodat het verwijzingshof kan beoordelen of belanghebbende voor de (proces)kosten in verband met de behandeling van het geding voor het Hof en Rechtbank in aanmerking komt en er verletkosten dienen te worden toegekend, met veroordeling van de heffingsambtenaar in de proceskosten van alle gedingen.