8.4.1 Inleiding

De procesvolmacht en de lastgeving ter incasso kunnen als instrumenten worden gebruikt door een initiatiefnemer om voor anderen schadevergoedingsvorderingen in te stellen.1 In mededingingszaken waar per individu geringe maar in totaliteit aanzienlijke belangen op het spel staan, zou van deze figuren gebruik kunnen worden gemaakt. Een dergelijke actie zal alleen mogelijk zijn ingeval de schade dusdanig groot is dat iemand het initiatief neemt en voldoende andere gelaedeerden zich aansluiten. De initiatiefnemer kan een individuele benadeelde zijn, maar ook een derde zoals een belangenorganisatie.

Gelaedeerden kunnen gezamenlijk een advocaat inschakelen die namens hen een zaak aanhangig maakt. Voor de eisers heeft deze manier van procederen het voordeel dat zij de kosten van rechtsbijstand en de mogelijke proces-kostenveroordeling hoofdelijk kunnen omslaan. De advocatenkosten kunnen ook worden verdeeld op basis van hun aandeel in de schade. Een ander voordeel is het feit dat de rechtsvragen die zien op de vaststelling van de onrechtmatige schending van het mededingingsrecht, centraal worden behandeld.

Noodzakelijke voorwaarde is dat er tussen de gelaedeerde en de initiatiefnemer contact is voordat een actie kan worden ingesteld. De individuele benadeelden worden als eiser in de dagvaarding genoemd. Een in de zaak gewezen vonnis heeft alleen bindende kracht tussen de eisers en de gedaagden die in de dagvaarding staan vermeld.

Het is mogelijk dat een groepsactie in de zin van artikel 3:305a BW wordt gecombineerd met een gebundelde actie. Individuele vorderingen worden in dat geval ter incasso aan de stichting of vereniging overgedragen. De rechtspersoon treedt dan in twee verschillende hoedanigheden als eiser op. Enerzijds in de hoedanigheid van cessionaris (waarbij wel schadevergoeding in geld kan worden gevorderd) en anderzijds op grond van artikel 3:305a BW (waarbij geen schadevergoeding in geld kan worden gevorderd).2