5.5.1 Bij het beslag betrokken partijen

Op grond van het onderzoek naar conservatoir beslag en de in dat kader uitgevoerde analyse van rekesten uit 2006 bij zes verschillende rechtbanken is bekend dat de verzoeker in het overgrote deel van de zaken bestaat uit een partij die handelt in het kader van de uitoefening van een beroep of bedrijf (zie tabel 3, grijs gearceerde gegevens).1 Veelal is sprake van een bestaande relatie tussen de verzoeker en het advocatenkantoor dat het verlofverzoek indient. De wederpartij (beslagene) is dan meestal ook een partij die handelt in het kader van de uitoefening van een beroep of bedrijf. Aanzienlijk minder vaak is de wederpartij een natuurlijke persoon. Wanneer de verzoekende partij een natuurlijke persoon is, betreft dit bijna altijd een eerste kennismaking tussen advocaat en cliënt in het kader van een geschil waarin wordt besloten tot een verlofaanvraag. De wederpartij is dan vaak ook een natuurlijke persoon (tabel 3). In ruim de helft van de gevallen2 werd door de beslaglegger natuurlijke persoon voor de eerste maal rechtshulp gezocht bij de advocaat in kwestie, in de andere helft van de gevallen was reeds sprake van een relatie tussen de cliënt en advocaat of kantoor.

*) Zie bijlage 3 achter in dit boek voor partijconstellaties.

Daar waar na het leggen van een conservatoir beslag een opheffings-kortgeding werd geëntameerd lag het initiatief tot beslaglegging in meer dan de helft van de verzoeken3 in de zakelijke sector. In de zaken zonder opvolgend opheffingskortgeding (die de overgrote meerderheid van de beslagleggingen vertegenwoordigen) lag dit aandeel hoger: in ruim driekwart van de gevallen was de verzoeker een zakelijke partij.4

Advocaten van verzoekers gaven in 2008/2009 aan dat er voorafgaand aan het beslag bijna altijd contact geweest is, dan wel gepoogd is om met de beoogd beslagene in overleg te treden. In die gevallen waarin dit niet zo was wordt dit veroorzaakt doordat het beslag als een verrassingsactie ingezet wordt. Dit is nogal eens het geval bij incassovorderingen waar al een incassotraject aan is vooraf gegaan en wordt gevreesd voor het verdwijnen van vermogensbestanddelen. Advocaten van beslagenen bevestigen dit beeld, alhoewel hier vaker melding werd gemaakt van het rauwelijks leggen van beslag. Een aannemelijke verklaring hiervoor is, dat advocaten van verzoekers het zenden van een sommatie vaak (al) typeren als het zoeken van contact. Advocaten van beslagenen zeggen een sommatie niet als het zoeken van overleg te beschouwen en kwalificeren deze omstandigheden als ‘rauwelijks’.

In Amsterdam laten recente gegevens zien dat sprake is van een ontwikkeling waarbij het aandeel zakelijke geschillen waarvoor een beslagrekest wordt ingediend stijgt van circa de helft (in 2006) naar het overgrote deel van de beslagrekesten in 2012.5 Het aantal natuurlijke personen, zowel als verzoeker als beoogd beslagene, dat betrokken raakt bij een conservatoir beslag, daalt aanzienlijk (tabel 4). Een mogelijke veroorzaker hiervan is (mede) gelegen in de verhoging van de griffierechten.

*) en **): zie bijlage 3 achter in dit boek voor partijconstellaties

Landelijk gezien bleek in 2006 dat er nauwelijks sprake was van regionale verschillen met betrekking tot de aard van de partijen die bij een conservatoir beslag betrokken zijn. Wel kon worden vastgesteld dat bij kleinere gerechten relatief vaker geschillen tussen natuurlijke personen onderling voorkwamen.