5.3.1 Plaats van het ontbreken van een goede reden

Het Wetboek van Strafvordering bevat een flink aantal bepalingen met betrekking tot het doen van verzoeken tot oproeping van getuigen. Ook bevat het gronden voor afwijzing van getuigenverzoeken. Welke afwijzingsgronden van toepassing zijn, is onder meer afhankelijk van de fase in de procedure waarin een getuigenverzoek wordt gedaan. Is een verzoek voorafgaand aan de zitting in eerste aanleg gedaan, dan zijn de regels van de artikelen 263, 264, 287 en 288 Sv van toepassing.1 De artikelen 410, 414 en 418 Sv regelen de afwijzing van getuigenverzoeken die voorafgaand aan de zitting in hoger beroep zijn gedaan. Wanneer een verzoek tijdens de zitting in eerste aanleg of in hoger beroep is gedaan, geven de artikelen 315 en 418 Sv aan op welke manier de rechter het verzoek moet beoordelen.2

Waar het al dan niet hebben bestaan van een goede reden in de EHRMjurisprudentie één van de beoordelingsfactoren is aan de hand waarvan wordt beoordeeld of het ondervragingsrecht is gerespecteerd,3 kan over de onjuiste toepassing van de hiervoor genoemde regels in cassatie zelfstandig worden geklaagd. Voor zover een geïntegreerde klacht over het ondervragingsrecht wordt ingediend, waarin behalve over de toepassing van deze regels ook wordt geklaagd over het gebruik van de getuigenverklaring voor het bewijs, zal de Hoge Raad de twee klachten doorgaans separaat onderzoeken.

Uit de jurisprudentie van de Hoge Raad met betrekking tot getuigenverzoeken blijkt dat drie kwesties dikwijls een rol spelen.4 Ten eerste de vraag of de rechter wel een beslissing heeft genomen op het verzoek,5 ten tweede de vraag of de rechter de juiste beoordelingsmaatstaf heeft toegepast bij afwijzing van het verzoek6 en ten derde de vraag of de afwijzing op basis van die maatstaf – alle feiten en omstandigheden in aanmerking genomen – begrijpelijk is.7 Wanneer de Hoge Raad van oordeel is dat het gerechtshof ten onrechte geen beslissing heeft genomen op een getuigenverzoek, een onjuiste beoordelingsmaatstaf heeft toegepast of een getuigenverzoek op ontoereikende gronden heeft afgewezen, zal hij om deze enkele reden het arrest van het gerechtshof kunnen vernietigen.8