Nemo tenetur in belastingzaken (FM nr. 150) 2017/5.3.2.1:5.3.2.1 Algemeen

Nemo tenetur in belastingzaken (FM nr. 150) 2017/5.3.2.1

5.3.2.1 Algemeen

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

Bij de betrouwbaarheid van het bewijs als grondslag van het recht tegen gedwongen zelfbelasting, ligt de nadruk op het afleggen van onjuiste en/of onvolledige verklaringen onder druk van de autoriteiten, dus zonder dat de verdachte dat wil. Zijn wil is dan erop gericht zich te ontdoen van de op hem uitgeoefende dwang. Doordat hij zijn verklaring kan (doen) manipuleren, raakt de waarheidsvinding op de achtergrond of verdwijnt die zelfs geheel uit beeld. Het EHRM verwoordt dit zo, dat dwang ertoe kan leiden dat de verdachte in strijd met de waarheid verklaart of anderszins zijn medewerking aan een onderzoek verleent waaruit onbetrouwbaar bewijs voortvloeit.1

Relatie onrechtmatige bewijsgaring en risico onbetrouwbaarheid bewijs

In zijn noot onder het arrest Khan wijst Schalken erop dat het Hof meer dan eens een relatie heeft gelegd tussen de onrechtmatigheid van de bewijsverkrijging en het risico van onbetrouwbaarheid voor de bewijsvoering. Dit past in een bredere trend in de Straatsburgse rechtspraak, waarin een beslissend accent wordt gelegd op de (on)vrijwilligheid waarmee een verdachte aan het bewijs in zijn zaak heeft meegewerkt. Daarbij wijst Schalken erop dat het Hof in Khan (betreffende het gebruik van afluisterapparatuur in relatie tot art. 8 EVRM) uitdrukkelijk belang hecht aan de omstandigheid dat de van de klager afgeluisterde verklaringen vrijwillig waren afgelegd.2

Toetsing kwaliteit bewijs aan art. 6 EVRM

Dat het Hof oog heeft voor de betrouwbaarheid van het bewijs, volgt ook uit de aandacht die het bij de (meeromvattende) toetsing van art. 6 EVRM heeft voor de kwaliteit ervan. In § 3.6 bleek dat het Hof bij de toetsing of het tegen de verdachte ingebrachte bewijs heeft geresulteerd in een onbehoorlijk strafproces, onder meer nagaat of de omstandigheden waaronder dat bewijs is verkregen, aanleiding zijn voor twijfel over de betrouwbaarheid daarvan.

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.