9.1 Inleiding

Loonbelasting wordt geheven van de werknemer en van artiesten en beroepssporters. In dit verband is de ‘werknemer’ de natuurlijke persoon die tot een ‘inhoudingsplichtige’ in privaatrechtelijke of publiekrechtelijke ‘dienstbetrekking’ staat. Op grond van ficties ten aanzien van de dienstbetrekking van onder meer de directeur-grootaandeelhouder en de inhoudingsplicht van een ‘vaste inrichting’ is de reikwijdte van de loonbelasting enigszins verruimd. Deze ficties komen in dit hoofdstuk ook aan bod, omdat hierin een bepaalde vorm van ‘verbondenheid’ kan worden herkend.

De loonbelasting is een afdrachtbelasting, omdat de inhoudingsplichtige de belasting inhoudt en afdraagt. Hierbij fungeert de loonbelasting tevens als een voorheffing op de Nederlandse inkomstenbelasting. Voorts kan de heffing worden getypeerd als een directe belasting, in zowel juridische als economische zin. De loonbelasting vormt samen met de premie volksverzekeringen, de premies werknemersverzekeringen en de inkomensafhankelijke bijdrage Zvw de ‘loonheffingen’.

In de Wet LB 1964 is voor de verbondenheid in een aantal regelingen gebruikgemaakt van begrippen afkomstig uit de inkomstenbelasting en vennootschapsbelasting. Er geldt voor de loonbelasting echter ook een aantal afzonderlijk gedefinieerde begrippen. Hierna worden deze begrippen geanalyseerd, rekening houdend met hun aard en functie. Waar nodig worden aanbevelingen gedaan tot optimalisatie van de omschrijving. Voordat de begrippen aan bod komen, wordt ingegaan op begrippen waarin verbondenheid wel kan worden herkend maar niet wettelijk is omschreven.