Bestuurdersaansprakelijkheid in theorie (IVOR nr. 108) 2017/12.2.4:12.2.4 Aansprakelijkheid in verband met overeenkomst tussen vennootschap en derde

Bestuurdersaansprakelijkheid in theorie (IVOR nr. 108) 2017/12.2.4

12.2.4 Aansprakelijkheid in verband met overeenkomst tussen vennootschap en derde

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

Indien de derde zijn vordering op de bestuurder baseert op ‘contract law’ zal deze vordering alleen kunnen slagen indien de bestuurder de overeenkomst met de derde (mede) namens zichzelf heeft getekend. Dit is in Nederland vanzelfsprekend, maar het bestaan van het hiervoor aangehaalde art. 18-303 van de Limited Liability Company Act maakt dat dit expliciet in de rechtspraak naar voren komt.1 Ook indien sprake is van ‘fraud’, zal schade als gevolg van een toerekenbare tekortkoming van de vennootschap niet op de bestuurder kunnen worden verhaald, zolang de grondslag voor die aansprakelijkheid gevonden wordt in het contractenrecht. In dit verband kan bijvoorbeeld worden verwezen naar de uitspraak van 23 juni 2015 van de Superior Court of the State of Delaware2 waarin onder verwijzing naar eerdere zaken3 werd overwogen:

“Actions for fraud can be properly brought under contract law or tort law. Contractual claims and tortious claims are analyzed distinctly under Delaware law. It is established law that an agent for a disclosed principal is not a party to a contract and is not liable for its nonperformance. Hence, the question to be considered when analyzing a contractually based fraud claim is whether defendant made promises or signed the contract personally or solely as an agent of his company.”

De aansprakelijkheid van de bestuurder tegenover de derde in verband met de toerekenbare tekortkoming van de vennootschap kan echter wel worden gebaseerd op het leerstuk van onrechtmatige daad. De Superior Court of the State of Delaware vervolgt namelijk:

“Conversely, under Delaware tort law, corporate officials may be held individually liable for their fraudulent tortious conduct, even if undertaken while acting in their official capacity. An agent who performs tortious fraud is not excused from personal liability for his actions solely on account of acting on behalf of a principal. This concept is embodied with the well- established personal participation doctrine. According to the personal participation doctrine, a corporate official cannot shield himself behind a corporation when he is an actual participant in the tort. Therefore, unlike a contractual fraud claim, the relevant question when examining a tortious fraud claim is whether or not the defendant personally participated in the tortious conduct.

Personal participation doctrine can be triggered if an agent actively participates, consents, or ratifies a tortious scheme (…)

Similarly, Delaware courts have held corporate officers and directors may be liable for their active participation in tortious conduct, even if they are acting in an official capacity for the corporation which they serve. In Spanish Tiles, Ltd. v. Hensey, this Court found the personal participation doctrine attaches to corporate officers for torts in which they “commit, participate in, or inspire, even though they are performed in the name of the corporation.

(…) When examining the matter under tort law, (…) [the Director’s] assertion that he was acting merely as an agent and cannot be found liable for actions performed on behalf of that corporation does not automatically absolve him of responsibility.”

De toerekenbare tekortkoming van de vennootschap kan dus ook een onrechtmatige daad van de bestuurder opleveren die hier – in het kader van het aansprakelijkheidsvraagstuk – uitdrukkelijk met een vertegenwoordiger (an ‘agent’) wordt gelijkgesteld.4 Vereist is dat in relatie met die overeenkomst ‘fraud’ moet kunnen worden aangetoond (waarbij ‘fraud’ niet per se gelijkstaat aan het Nederlandse overkoepelende begrip ‘fraude’ met een strafrechtelijke smaak). Dit blijkt uit het verdere vervolg van voormelde uitspraak van de Superior Court of the State of Delaware, dat veel weg heeft van de Beklamel-norm5 die wij in Nederland kennen:

“Turning to the fraud claim, as noted above, [the Plaintiff] must plead sufficient facts establishing the following elements: 1) a false representation of material fact; 2) the defendant’s knowledge of or belief as to the falsity of the representation or the defendant’s reckless indifference to the truth of the representation; 3) the defendant’s intent to induce the plaintiff to act or refrain from acting; 4) the plaintiff’s action or inaction taken in justifiable reliance upon that representation; and 5) damage to the plaintiff as a result of such reliance.”

In de uitspraak van 12 juli 2010 van de Superior Court of the State of Delaware (waar in voormelde uitspraak van 23 juni 2015 ook naar wordt verwezen)6 werd overwogen wat met ‘fraud’ wordt bedoeld:

“An action for fraud can occur not only where there is an overt misrepresentation but may exist where there is a deliberate concealment of material facts or silence when one has a duty to speak.”

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.