29.4.1 Foutparkeren in Rotterdam

Dat de Awb-boeteprocedure nog niet zo slecht scoort wat de rechtsbescherming betreft mocht ik aan den lijve ondervinden toen ik werd geconfronteerd met een boetebeschikking inzake foutparkeren. Op een zaterdag in april 2017 zou mijn auto te Rotterdam buiten een daartoe bestemd parkeervak zijn geparkeerd (boete € 90,00). Ik – noch mijn auto – was die dag daar aanwezig en daartoe kon ik ook verschillende bewijsmiddelen aandragen. Ik was dan ook verbaasd toen mijn tegen de beschikking ingestelde (administratief) beroep in oktober 2017 door ‘De Officier van Justitie’ (zonder naam; lees een (niet nader te traceren) administratief medewerker van het Parket Centrale Verwerking Openbaar Ministerie te Utrecht1) – zonder mij daaraan voorafgaand te horen – ongegrond werd verklaard met als motivering (de volgende bouwsteen uit het gestandaardiseerde digitale systeem):

Iedere concrete onderbouwing ontbreekt in deze overweging. Maar dat is nog niet alles. Als bijlage trof ik bij de beschikking het oorspronkelijke rapport van de overtreding, waaruit duidelijk bleek dat de overtreding met een andere auto was begaan. Op de foto stond een auto van hetzelfde merk en type, echter met één ander cijfer in het kenteken (waar bij mij een 8 staat stond bij de auto op de foto een 7). Verbalisant, die naar aanleiding van mijn beroep, gevraagd was te reageren had dit zelf ook gezien. Om die reden had zij de Officier van Justitie in een aanvullend proces-verbaal gevraagd het oorspronkelijke proces-verbaal (en daarmee de daaruit voortvloeiende boetebeschikking) te vernietigen. Wat echter volgde was een ongegrondverklaring van het beroep op basis van de bovenstaand standaardoverweging. Het lijkt erop dat aan het beroepschrift en aanvullende stukken helemaal geen aandacht is geschonken. Van een goede en zorgvuldige rechtspleging was in mijn ogen in elk geval geen sprake.2

Uiteraard heb ik daarna beroep ingesteld bij de kantonrechter. Dit beroep is echter niet door de kantonrechter behandeld. Een zitting is niet belegd. Het beroep is eerst nog eens beoordeeld door de Officier en vervolgens werd ik alsnog in het gelijk gesteld. Op mijn beroepsgronden (waarin ik uiteraard ook de fundamentele aspecten van rechtsbescherming nog eens heb benadrukt) werd niet ingegaan. De ‘informele gegrondverklaring’ bestond uit niet meer dan twee zinnen. Ik werd verzocht mijn beroep in te trekken. Mocht ik dat niet doen, en de zaak laten voorkomen dan zou dat mogelijk nadelig voor mij uitpakken, zo viel impliciet te lezen in de bescheiden. Aangezien ik dat risico niet wilde lopen – je weet ten slotte maar nooit – heb ik mijn beroep ingetrokken. Feitelijk heb ik geen toegang gehad tot een onafhankelijke en onpartijdige rechter ofschoon deze gelet op het van toepassing zijnde procesrecht aan zet was om te oordelen.3 Hier lijkt de kwalificatie ‘primitief strafrecht’ meer op zijn plaats.

Dijkstra – raadsheer-plaatsvervanger in het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden – laat in een publicatie in Verkeersrecht zien dat echte rechtsbescherming bij de beroepsmachine van de CVOM vaak ver te zoeken is.4 De door mij ervaren wijze van afhandeling van (administratieve) beroepen lijkt eerder regel dan uitzondering te zijn. De procedures zijn gestandaardiseerd. Van maatwerk is geen sprake, de besluitvorming is vaak onzorgvuldig.5 Van het op de procedure bij de CVOM (beperkt) van toepassing zijnde Awb-procesrecht heeft men in Utrecht ook weinig kaas gegeten.6 Daar komt nog bij dat de WAHV van de Awb afwijkende procedurele bepalingen kent, waaronder een beperking van de hoorplicht (art. 7 WAHV), een gesloten stelsel van beroepsgronden (art. 9 lid 2 WAHV)7, appelverboden (zie art. 14 lid 1 WAHV), en de zogenaamde kenteken(risico-)aansprakelijkheid (art. 5 WAHV), die evenmin bevorderlijk zijn voor de rechtsbescherming van de burger.8

Dat de procedure inzake Mulder-beschikkingen vanuit rechtsbeschermingsoogpunt te wensen over laat blijkt ook uit de rechtspraak. Daarin is door verschillende rechters en raadsheren aangegeven dat de rechtsbescherming van de betrokken justitiabele in Mulderzaken steeds meer in het gedrang komt ten faveure van efficiency, terwijl bij de totstandkoming van de WAHV toch uitdrukkelijk als voorwaarde werd gesteld ‘het waarborgen van een deugdelijke rechtsbescherming’.9