1.4.5 Deel V: Rechtsvergelijking

Dit deel bevat een rechtsvergelijking met Engeland. Doelstelling is het vergelijken van de wijze waarop in Engeland en in Nederland Natura 2000-gebieden worden beschermd. Hoofdstuk 10 bevat een analyse van de hoofdlijnen van het Engelse natuurbeschermingsrecht.1 Het onderzoek beperkt zich tot instrumenten die (mogelijkerwijs) een vergelijkbare rol kunnen spelen als het Nederlandse beheerplan. In tegenstelling tot de Nederlandse Nbw 1998, bevatten de Conservation of Habitats and Species Regulations 2010 (hierna: CHSR 2010) en de Wildlife and Countryside Act 1981 (hierna: WCA 1981 ) geen algemene verplichting om voor Natura 2000-gebieden een beheerplan vast te stellen.2 De vraag rijst op welke manier de bescherming van Engelse Natura 2000-gebieden is geborgd. In discussies over de werking en de effectiviteit van het Nederlandse natuurbeschermingsrecht wordt met enige regelmaat een vergelijking gemaakt met het buitenland. In de meeste gevallen wordt het Nederlandse systeem vergeleken met continentale landen zoals België, Frankrijk en (delen van) Duitsland.3 Over de wijze waarop de Engelse Natura 2000-gebieden worden beschermd is in de Nederlandse wetenschappelijk literatuur relatief weinig bekend.4 Dit vormt een belangrijke reden om de Engelse aanpak te onderzoeken. Hoewel de Engeland deel uitmaakt van het Verenigd Koninkrijk is het onderzoek beperkt tot Engeland. Andere delen van Verenigd Koninkrijk, te weten Noord-Ierland, Wales en Schotland zijn bewust buiten beschouwing gelaten. Het wettelijk kader in deze landen wijkt op een aantal punten af van het Engelse systeem. Het bleek niet mogelijk om binnen de beschikbare onderzoekstijd voor dit promotieonderzoek het natuurbeschermingsrecht in het hele Verenigd Koninkrijk te onderzoeken. Overigens lijkt de waarde van een dergelijk uitgebreider onderzoek beperkt. De reden hiervoor is dat het merendeel van de Natura 2000-gebieden in het Verenigd Koninkrijk is gelegen in Engeland. Het eerste onderdeel van de rechtsvergelijking bestaat uit een analyse van de belangrijkste uitgangspunten en kenmerken van het Engelse natuurbeschermingsrecht. In dat kader wordt onder meer aandacht besteed aan de organisatie van het natuurbeheer in Engeland en de verschillende nationale beschermingsregimes. De rechtsvergelijking wordt vervolgd met een bespreking van alle wet- en regelgeving (CHSR 2010 en WCA 1981) die relevant is voor de bescherming van Natura 2000-gebieden. In het verlengde daarvan wordt ook kort stil gestaan bij de verhouding tussen ruimtelijke ordening en natuurbescherming. In deel IV worden de onderzoeksvragen 12, 13 en 14 beantwoord.