5.3.2 Tweede kernelement: het toezicht

Uit het deelonderzoek naar dit kernelement komt naar voren dat in het geval van ‘direct/administrative assessment’ het toezicht voorafgaand aan het vaststellen van de zogenoemde ‘assessment’1 plaatsvond; toezicht vooraf derhalve. Dit is vergelijkbaar met het moment waarop bij een aanslagbelasting in Nederland het toezicht plaatsvindt.

Tabel 8 Overzicht direct/administrative assessment; moment van toezicht

In tegenstelling tot het moment waarop het toezicht plaatsvindt, wordt uit de beschikbare informatie echter niet duidelijk hoe het toezicht in het geval van ‘direct/administrative assessment’ plaatsvond. Daardoor is verder niet duidelijk of deze heffingstechnieken één op één vergelijkbaar zijn met de werkwijze bij de aanslagbelastingen in Nederland (geautomatiseerde risicoselectie en eventuele beoordeling in geval van uitworp). Wel is duidelijk dat het in Australië mogelijk was om onder strikte voorwaarden, vergelijkbaar met de Nederlandse navorderingsvereisten (afgaande op hetgeen ik daarover in de geraadpleegde bronnen heb kunnen vinden), aanslagen achteraf te wijzigen (toezicht achteraf).2 Wat betreft de overige landen heb ik daarover geen informatie kunnen achterhalen. Ook heb ik geen zicht kunnen krijgen op eventuele termijnen waarbinnen het toezicht (voor- dan wel achteraf) moet plaatsen.

Voor wat betreft het moment van toezicht bij ‘self-assessment’ komt uit het deelonderzoek naar voren dat dit in principe altijd achteraf plaatsvindt; dus nadat de belastingplichtigen hun aangiften hebben ingediend (tabel 9). Dit is vergelijkbaar met Nederland. Over de wijze waarop aangiften en/of belastingplichtigen worden geselecteerd voor dat toezicht, heb ik nauwelijks informatie gevonden. Ten slotte valt op dat sprake is van een behoorlijke verscheidenheid aan termijnen tot wanneer het toezicht achteraf uiterlijk mag plaatsvinden. Die lopen namelijk uiteen van één jaar tot onbeperkt in geval van fraude.

Tabel 9 Overzicht self-assessment; moment van toezicht

* geen ‘self-assessment’ voor particulieren

Uit het bovenstaande leid ik af dat – net als in Nederland het geval – het moment waarop toezicht plaatsvindt duidelijk onderscheidend is voor ‘direct/administrative assessment’ (toezicht vooraf) en ‘self-assessment’ (toezicht achteraf). Mede vanwege het ontbreken van detailinformatie op het vlak van de wijze waarop het toezicht plaatsvindt, is het – in tegenstelling tot wat ik in hoofdstuk 3 wel heb kunnen doen voor aanslag- en aangiftebelastingen – thans niet mogelijk om het onderscheid tussen ‘direct/administrative assessment’ en ‘self-assessment’ nader te preciseren.