3.1.2 Geschiedenis

De in de Straatsburgse jurisprudentie ontwikkelde diversiteit van het recht op een eerlijke behandeling heeft tot gevolg dat dit recht niet tot één historische oorsprong te herleiden is.

Het overwegende element, dat van hoor en wederhoor, heeft zonder twijfel zijn wortels het verst terug in de geschiedenis liggen in vergelijking met de andere in art. 6 EVRM neergelegde of daaruit afgeleide waarborgen. Het is ongeveer zo oud als de wereld; diens schepper lijkt het al gehanteerd te hebben direct na de zondeval. Gewoonlijk wordt het beginsel van hoor en wederhoor in verband gebracht met het adagium 'audi et alteram partem' of 'audiatur et altera pars' dat evenwel niet in het Corpus Juris is vermeld; uit (hand)boeken over het Romeinse recht blijkt echter dat de toepassing van hoor en wederhoor niet onbekend was in het Romeinse civiele proces, en ook de Grieken kenden het beginsel reeds.1

De motiveringsplicht, als deelaspect van het recht op een eerlijke behandeling, is daarentegen van jonger datum. Het is een vernieuwing die, net als het openbaarheidsbeginsel, is voortgekomen uit de Franse Revolutie en die in 1815 in onze Grondwet is opgenomen.2