HR, 19-04-2011, nr. 09/03115

HR, 19-04-2011, nr. 09/03115

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

Uitspraak 19‑04‑2011

Inhoudsindicatie

Verwijzing door HR na herziening. Omvang. Uitleg art. 476.2 Sv. Casus: HR verklaart herziening gegrond t.a.v. 2 van de 4 bewezenverklaarde feiten. Hof spreekt vrij en bepaalt de straf voor de andere feiten. Redelijke wetsuitleg brengt met zich dat art. 476.2 Sv ook van toepassing is indien herziening wordt gevraagd van een einduitspraak houdende een veroordeling t.z.v. meerdere feiten en de aanvrage slechts t.a.v. een of meer van die feiten gegrond wordt verklaard. Het Hof dient dan slechts die feiten te behandelen en af te doen, en voor het andere feit of de overige feiten ex art. 476.2 Sv de straf te bepalen.

19 april 2011

Strafkamer

nr. 09/03115

Hoge Raad der Nederlanden

Arrest

op het beroep in cassatie tegen een arrest van het Gerechtshof te 's-Hertogenbosch van 5 augustus 2009, nummer 20/004971-08, in de strafzaak tegen:

[Verdachte], geboren te [geboorteplaats] op [geboortedatum] 1980, wonende te [woonplaats].

1. Geding in cassatie

Het beroep is ingesteld door de verdachte. Namens deze heeft mr. J. Bredius, advocaat te Zeist, bij schriftuur middelen van cassatie voorgesteld. De schriftuur is aan dit arrest gehecht en maakt daarvan deel uit.

De Advocaat-Generaal Aben heeft geconcludeerd tot verwerping van het beroep.

2. Beoordeling van het eerste middel

2.1. Het middel klaagt dat het Hof ten onrechte heeft beslist dat de feiten 3 en 4 niet aan zijn oordeel waren onderworpen.

2.2. In cassatie kan van het volgende worden uitgegaan:

(i) bij vonnis van de Politierechter in de Rechtbank te Almelo van 12 augustus 2003 is de verdachte wegens 1., 2. en 4. telkens "diefstal door twee of meer verenigde personen waarbij de schuldige zich de toegang heeft verschaft en het weg te nemen goed onder zijn bereik heeft gebracht door middel van braak" en 3. "poging tot diefstal door twee of meer verenigde personen waarbij de schuldige zich de toegang heeft verschaft en het weg te nemen goed onder zijn bereik heeft gebracht door middel van braak" veroordeeld tot een gevangenisstraf van vier maanden;

(ii) een aanvrage tot herziening van het onder (i) genoemde vonnis is door de Hoge Raad bij arrest van 2 december 2008, LJN BF5049, deels gegrond verklaard. Het dictum van zijn arrest luidt als volgt:

"De Hoge Raad:

verklaart de aanvrage tot herziening gegrond, doch uitsluitend voor zover zij betrekking heeft op de onder 1 en 2 bewezenverklaarde feiten;

(...)

verwijst de zaak naar het Gerechtshof te 's-Hertogenbosch, opdat de zaak op de voet van art. 467, eerste lid, Sv in zoverre opnieuw zal worden behandeld en afgedaan teneinde hetzij het gewijsde te handhaven, hetzij met vernietiging daarvan recht te doen en daarbij mede voor het overige feit of de overige feiten op de voet van art. 476, tweede lid, Sv de straf te bepalen;

wijst de aanvrage tot herziening voor het overige af."

(iii) het Hof heeft de verdachte na verwijzing van de zaak vrijgesproken van de onder 1 en 2 tenlastegelegde feiten en de straf ten aanzien van de feiten 3 en 4 bepaald op een gevangenisstraf van twee maanden.

2.3. Het Hof heeft in het bestreden arrest onder meer het volgende overwogen:

"Omvang van de zaak

De raadsman heeft betoogd dat thans alle op de inleidende dagvaarding ten laste gelegde feiten opnieuw ter beoordeling aan het hof voorliggen, omdat de Hoge Raad in zijn beslissing 'de zaak' naar het hof heeft verwezen. Aansluitend bij jurisprudentie hieromtrent in strafrechtelijke schadevergoedingsprocedures - waarbij de raadsman kennelijk doelt op HR 8 mei 2001, LJN AB1502 - moet volgens de raadsman onder de term 'zaak' worden begrepen al datgene waarop het rechtsgeding betrekking heeft, derhalve in de onderhavige zaak ook op de feiten 3 en 4 op de inleidende dagvaarding.

Het hof overweegt met betrekking tot dit verweer het volgende.

De herzieningsaanvraag is gegrond verklaard, uitsluitend voor zover zij betrekking heeft op de onder 1 en 2 bewezenverklaarde feiten. Daarbij is de zaak verwezen naar het hof opdat de zaak in zoverre opnieuw zal worden behandeld en afgedaan. Voor de overige feiten ter zake waarvan de veroordeelde is veroordeeld bij het bovengenoemde vonnis van de politierechter dient het hof een straf te bepalen en niet meer dan dat. De Hoge Raad heeft dus weliswaar conform het bepaalde in artikel 467, eerste lid, van het Wetboek van Strafvordering 'de zaak' verwezen, maar met een opdracht aan het hof in herziening die met zich brengt dat de bewezenverklaring van de feiten 3 en 4 niet meer aan een beoordeling van het hof is onderworpen.

Voorts heeft de Hoge Raad - overeenkomstig de strekking van artikel 476, tweede lid, van het Wetboek van Strafvordering - het hof in herziening opdracht gegeven voor de laatstbedoelde feiten wel een straf te bepalen.

Naar het oordeel van het hof getuigt de uitleg die de raadsman geeft aan de opdracht van de Hoge Raad van een onjuiste rechtsopvatting. Derhalve wordt het verweer verworpen."

2.4. Art. 476, tweede lid, Sv luidt:

"Indien bij samenloop van meerdere feiten ééne hoofdstraf is uitgesproken en de herziening slechts gevraagd is ten aanzien van een of meer dier feiten, wordt, in geval van vernietiging, bij de uitspraak in herziening de straf voor het andere feit of de andere feiten bepaald."

2.5. Redelijke wetsuitleg brengt mee dat dit voorschrift ook van toepassing is indien herziening wordt gevraagd van een einduitspraak houdende een veroordeling ter zake van meerdere feiten en de aanvrage slechts ten aanzien van een of meer van die feiten gegrond is verklaard. In een zodanig geval dient het Hof na die partiële gegrondverklaring van de aanvrage en verwijzing van de zaak slechts die feiten op de voet van art. 467, eerste lid, Sv opnieuw te behandelen en af te doen ten aanzien waarvan de aanvrage gegrond was verklaard, en voor het andere feit of de overige feiten op de voet van art. 476, tweede lid, Sv de straf te bepalen.

2.6. De door het middel aangevochten beslissing van het Hof is dus juist, zodat het middel faalt.

3. Beoordeling van het tweede middel

Het middel kan niet tot cassatie leiden. Dit behoeft, gezien art. 81 RO, geen nadere motivering nu het middel niet noopt tot beantwoording van rechtsvragen in het belang van de rechtseenheid of de rechtsontwikkeling.

4. Beslissing

De Hoge Raad verwerpt het beroep.

Dit arrest is gewezen door de vice-president A.J.A. van Dorst als voorzitter, en de raadsheren B.C. de Savornin Lohman en M.A. Loth, in bijzijn van de waarnemend griffier E. Schnetz, en uitgesproken op 19 april 2011.

Conclusie 22‑02‑2011

Mr. Aben

Partij(en)

Conclusie inzake:

[Verdachte]

1.

Het gerechtshof te 's‑Hertogenbosch heeft bij arrest van 5 augustus 2009, na verwijzing door de Hoge Raad voor zover betrekking hebbende op de onder 1 en 2 bewezenverklaarde feiten en — in geval van vernietiging van het gewijsde — ten aanzien van de bepaling van de straf voor het overige feit of de overige feiten op de voet van art. 476, tweede lid Sv, de verdachte ter zake van de feiten 1 en 2 ‘diefstal door twee of meer verenigde personen waarbij de schuldige zich de toegang heeft verschaft en het weg te nemen goed onder zijn bereik heeft gebracht door middel van braak’ vrijgesproken en de straf ten aanzien van de overige feiten (feiten 3 en 4) bepaald op een gevangenisstraf voor de duur van twee maanden.

2.

Namens de verdachte heeft mr. J. Bredius, advocaat te Zeist, cassatie ingesteld en een schriftuur ingezonden houdende twee middelen van cassatie.

3.1.

Het eerste middel behelst de klacht dat het hof ten onrechte heeft overwogen dat de Hoge Raad de zaak heeft verwezen met een opdracht aan het hof die met zich brengt dat de feiten 3 en 4 niet meer aan een beoordeling van het hof zijn onderworpen.

3.2.

De procesgang is, voor zover voor de beoordeling van het middel van belang, als volgt geweest:

(i)

de rechtbank heeft de verdachte ter zake van vier feiten — te weten feiten 1, 2 en 4 telkens ‘diefstal door twee of meer verenigde personen waarbij de schuldige zich de toegang heeft verschaft en het weg te nemen goed onder zijn bereik heeft gebracht door middel van braak’ en feit 3 ‘poging tot diefstal door twee of meer verenigde personen waarbij de schuldige zich de toegang heeft verschaft en het weg te nemen goed onder zijn bereik heeft gebracht door middel van braak’ — veroordeeld tot een gevangenisstraf voor de duur van vier maanden;

(ii)

tegen dat vonnis heeft de verdachte een herzieningsverzoek ingediend, welk verzoek door de Hoge Raad uitsluitend ten aanzien van de onder 1 en 2 bewezenverklaarde feiten gegrond is verklaard en naar het hof te 's‑Hertogenbosch is verwezen ‘opdat de zaak op de voet van art. 467 eerste lid Sv in zoverre opnieuw zal worden behandeld en afgedaan teneinde hetzij het gewijsde te handhaven, hetzij met vernietiging daarvan recht te doen en daarbij mede voor de overige feiten op de voet van art. 476, tweede lid Sv de straf te bepalen’;1.

(iii)

het hof te 's‑Hertogenbosch heeft de verdachte ter zake van deze feiten (feiten 1 en 2) vrijgesproken en de straf ten aanzien van de overige feiten (feiten 3 en 4) bepaald op een gevangenisstraf voor de duur van twee maanden.

3.3.

De Hoge Raad heeft het herzieningsverzoek uitsluitend ten aanzien van de feiten 1 en 2 gegrond verklaard en naar het hof verwezen met de opdracht de zaak in zoverre opnieuw te behandelen en af te doen. Dit wil zeggen dat de opdracht van Uw Raad tot hernieuwde behandeling uitsluitend betrekking heeft op de feiten 1 en 2 en — anders dan het middel wil — niet op de feiten 3 en 4. Het verschil in oordeel van Uw Raad tussen de feiten 1 en 2 enerzijds en de feiten 3 en 4 anderzijds laat zich verklaren doordat ten aanzien van de feiten 1 en 2 na bewijsuitsluiting van het besmette resultaat van de geuridentificatieproeven onvoldoende bewijs resteert voor een veroordeling. Dit in tegenstelling tot feit 4 waarbij, gelet op de overige zich in het dossier bevinden stukken naar Uw kennelijke oordeel ook zonder de geuridentificatieproef met voldoende mate kan worden afgeleid dat de verdachte bij dit feit is betrokken, terwijl ten aanzien van feit 3 überhaupt geen geuridentificatieproef heeft plaatsgevonden. Ten aanzien van deze feiten is dus geen sprake van een omstandigheid als bedoeld in art. 457, eerste lid aanhef en onder 2o Sv. Op grond daarvan heeft de Hoge Raad, zo begrijp ik, het herzieningsverzoek voor deze feiten afgewezen en de opdracht tot hernieuwde behandeling beperkt tot de feiten 1 en 2. Indien het hof zou komen tot vernietiging van het gewijsde ten aanzien van de feiten 1 en 2 diende het hof volgens de opdracht van de Hoge Raad — omdat voor de vier feiten gezamenlijk één straf is opgelegd — voor de overige feiten de straf te bepalen. Gelet op de hierboven onder (ii) weergegeven beslissing van de Hoge Raad heeft het hof, door uitsluitend de feiten 1 en 2 opnieuw te beoordelen en voor de feiten 3 en 4 een straf te bepalen, naar behoren voldaan aan de verwijzingsopdracht van de Hoge Raad en mist het middel feitelijke grondslag.

4.1.

Het tweede middel klaagt dat de strafoplegging door het hof niet, althans onbegrijpelijk heeft gemotiveerd waarom het een hogere straf oplegt dan is geëist.

4.2.

Indien in herziening slechts een deel van de feiten waarvoor bij de bestreden uitspraak straf is opgelegd aan het oordeel van het hof is onderworpen en het hof spreekt daarvan vrij, dient het hof te schatten welk deel van de oorspronkelijk opgelegde straf is toe te schrijven aan de feiten waarvoor thans in herziening is vrijgesproken.2. Hoewel daartoe niet gehouden heeft het hof de bepaling van de straf voor de feiten 3 en 4 als volgt gemotiveerd:3.

‘Bij de bepaling van de op te leggen straf voor de feiten 3 en 4 is gelet op de aard en de ernst van hetgeen bewezen is verklaard, op de omstandigheden waaronder het bewezen verklaarde is begaan en op de persoon van de veroordeelde, zoals een en ander bij het onderzoek ter terechtzitting naar voren is gekomen.

(…)

Anders dan de advocaat-generaal, is het hof van oordeel dat kan niet worden volstaan met een andere of lichtere sanctie dan een straf welke onvoorwaardelijke vrijheidsbeneming met zich brengt. Daarbij is rekening gehouden met de door de politierechter in de rechtbank Almelo ter zake van de vier ten laste gelegde en bewezen verklaarde feiten tezamen opgelegde straf.

Nu de veroordeelde van twee van de vier feiten is vrijgesproken, zal het hof de straf die de politierechter heeft opgelegd, halveren. Het hof kent daarbij geen bijzondere betekenis toe aan de omstandigheid dat feit 3 een niet voltooid delict betreft.’

4.3.

Uit deze overwegingen leid ik af dat de aard en ernst van de feiten kennelijk zo zwaar wegen dat, anders dan door de advocaat-generaal is gevorderd, naar het oordeel van het hof niet kan worden volstaan met een andere of lichtere straf dan een die onvoorwaardelijke vrijheidsbeneming met zich brengt. Het hof behoefde niet tot uitdrukking te brengen waarom dat zijns inziens het geval was. Rekening houdend met de strafoplegging van de politierechter in de rechtbank Almelo voor de vier feiten gezamenlijk en gelet op de vrijspraak van de feiten 1 en 2 komt het hof tot een halvering van de straf, zonder daarbij overigens betekenis toe te kennen aan de omstandigheid dat feit 3 een onvoltooid delict betreft.

4.4.

Ik begrijp het oordeel van het hof aldus dat het daarmee tot uitdrukking heeft getracht te brengen langs welke lijnen de argumentatie van de politierechter bij de strafoplegging moet hebben gelopen. 's Hofs reconstructie van de strafmotivering van de politierechter is niet onbegrijpelijk, en maakt weliswaar ten overvloede doch ook overigens voldoende inzichtelijk waarom het hof de straf voor de feiten 3 en 4 heeft bepaald zoals het heeft gedaan.

4.5.

Derhalve faalt het middel.

5.

De voorgestelde middelen falen en kunnen met de aan art. 81 RO ontleende motivering worden afgedaan.

6.

Gronden die tot ambtshalve vernietiging van de bestreden uitspraak zouden behoren te leiden heb ik niet aangetroffen.

7.

Deze conclusie strekt tot verwerping van het beroep.

De procureur-generaal bij de Hoge Raad der Nederlanden

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.