De civiele zitting centraal: informeren, afstemmen en schikken (BPP nr. VIII) 2010/3.4:3.4 Uitleg en informatie aan het begin van de zitting

De civiele zitting centraal: informeren, afstemmen en schikken (BPP nr. VIII) 2010/3.4

3.4 Uitleg en informatie aan het begin van de zitting

Documentgegevens:

Janneke van der Linden, datum 14-04-2010

Datum: 14-04-2010
Auteur: Janneke van der Linden
JCDI: JCDI:ADS365416:1
Vakgebied(en): Burgerlijk procesrecht (V)

De aanwezige onderzoekers hebben bij iedere onderzochte zitting geobserveerd welke informatie en uitleg de rechter aan het begin van de zitting aan de aanwezigen geeft (tabel 19).

Er bestaat een aantal verschillen tussen de twee rechtbanken. In ‘s-Hertogenbosch blijken de rechters vaker met de aanwezigen te bespreken of er tijdens de zitting mogelijkheid zal zijn tot juridische argumentatie voor advocaten (nummer 3) en welke onderwerpen er globaal besproken gaan worden (nummer 6). De rechters in Utrecht stellen zichzelf en de griffier vaker voor (nummer 4) en geven vaker een samenvatting van de zaak (7).

Uit de tabel komt naar voren, dat de informatievoorziening door de onderzochte rechters niet overdadig is te noemen. Bij de meeste zittingen vertelt de rechter nog wel iets over de doelen van de zitting en de stukken die hij reeds in zijn bezit heeft, maar de overige aspecten uit tabel 19 komen al veel minder vaak aan de orde. Dit sluit ook aan bij de indruk die de aanwezige observanten van de informatievoorziening hadden: het leek vaak een kort standaardpraatje over de zitting zonder erg veel informatie over wat de procesdeelnemers daadwerkelijk te wachten stond. Dat partijen in ieder geval niet altijd begrepen hadden wat de gang van zaken op de zitting was bleek uit een aantal opmerkingen die zij na afloop van de zitting soms ‘spontaan’ maakten tegen de aanwezige observanten (box 6).

Tabel 19: Welke informatie geeft de rechter aan het begin van de zitting aan de aanwezigen?
De rechter informeert de aanwezigen...	Rechtbank ‘s-Hertogenbosch (N-75)		Rechtbank Utrecht (N-75)
	Abs	%	Abs	%
1.over één of meerdere doelen van de zitting	55	73.3	64	85.3
2.over de stukken die hij reeds in zijn bezit heeft	46	61.3	46	61.3
3.of advocaten de mogelijkheid krijgen voor juridische argumentatie	32	42.7	18	24.0
4.wie hijzelf is en wie de griffier is (door hun namen te noemen of door zoiets te zeggen als ‘ik ben de rechter en dit is de griffier’)	29	38.7	46	61.3
5.of partijen de mogelijkheid krijgen om hun verhaal te doen	23	30.7	22	29.3
6.wat er globaal besproken zal gaan worden	23	30.7	6	8.0
7.wat de kern van de zaak is door een samenvatting te geven	9	12.0	22	29.3
8.welke informatie hij graag van partijen zou willen horen	6	8.0	6	8.0
9.hoe lang de zitting zal duren	3	4.0	3	4.0
10. dat er aan het einde van de zitting een proces-verbaal zal worden opgesteld	3	4.0	2	2.7
11. over iets anders	4	5.3	7	9.3

Box 6: Een aantal niet-representatieve opmerkingen van partijen na afloop van de zitting

1. ‘Weet u misschien wie die persoon naast de rechter was? Was dat nou nog een rechter of de officier van justitie?’

2. ‘Ik vond het maar knap dat de rechter in het proces-verbaal alles zo netjes opgeschreven had. De griffier ging er gewoon vandoor middenin de zitting. Goed dat de rechter nog zo’n verslag kon maken.’

3. ‘Ik begreep echt niet waarom we twee keer de gang op moesten, maar ik verneem zojuist van mijn advocaat dat dat was om het proces-verbaal op te maken’

4. ‘Ik vind het vreemd dat stukken geweigerd worden omdat ze te laat ingediend zijn door ons. Waarheidsvinding zou naar mijn idee bovenaan moeten staan.’

5. ‘De advocaten kwamen maar weinig aan het woord. De rechter richtte eigenlijk alle vragen aan mij en de andere partij. Dat had ik niet verwacht.’

6. ‘Het enige negatieve vond ik, dat de andere partij niet veel zei en zijn advocaat alles vertelde. Mijn advocaat wees de rechter er ook nog op dat het een comparitie van partijen was.’

7. ‘Ik vond het jammer dat alleen de juridische kanten van de zaak behandeld werden en minder de ‘menselijke’ kant.’

8. ‘De rechter heeft klakkeloos in het proces-verbaal overgenomen wat de andere partij heeft gezegd’.