3.4.1 Het begin: een overlegcultuur

De uitvaardiging van een GLO vereist nauw overleg, goede communicatie en afstemming binnen de rechterlijke macht en advocatuur. Daarmee wordt een wettelijk regime dat afwijkende, specifieke regels kent geactiveerd. De uitvaardiging kan plaatsvinden ambtshalve of op verzoek van één van de partijen. Zowel potentiële eisers als potentiële verweerders kunnen het verzoek indienen op elk gewenst moment voor of na de start van een 'gerelateerde' procedure.1 Ook dit is een heel 'flexibel' voorschrift dat appelleert aan de alertheid van de rechter en de overige betrokkenen. Het doel is kennelijk om eventuele 'informanten' die het bestaan van een massaschadegeval kunnen signaleren het zo gemakkelijk mogelijk te maken om de informatie bij de gerechten neer te leggen, waarna deze kunnen beoordelen in hoeverre deze aanleiding geeft voor de uitvaardiging van een GLO.

Aan de uitvaardiging van een GLO gaat een arbeidsintensief voorbereidingsproces vooraf. Een belangenbehartiger die van plan is om de uitvaardiging te verzoeken, dient een speciaal hiervoor in het leven geroepen Balie-orgaan, de eerder genoemde MPA Service, te consulteren en van zijn voornemens op de hoogte te stellen.2 Deze consultatie heeft uitsluitend een informatieve functie. De voorschriften in de PD' s die hierop betrekking hebben, zijn te vinden onder de titel `preliminary steps'. Hieruit blijkt dat de 'wettelijke aandacht' voor multi-party actions reeds in de voorfase begint.

De MPA Service faciliteert multi-party actions op verschillende manieren. In de eerste plaats doordat ze een database aanlegt en bijhoudt van alle acties en de daaraan deelnemende belangenbehartigers. Zo kunnen eventuele cliënten gemakkelijker worden doorverwezen, maar ook kunnen eventuele nieuwe belangenbehartigers in contact worden gebracht met collegae die met een gerelateerde kwestie bezig zijn. Het voordeel hiervan is dat de advocaten aan de eisende kant gemakkelijker hun acties kunnen coordineren en eventueel onderling bepalen wie van hen een GLO-verzoek zal indienen.3Over hoe de selectie van de lead solicitor' precies in zijn werk gaat en wat zijn rol en bevoegdheden zijn, in 3.6 meer. Voorts biedt de MPA Service meer praktische vormen van bijstand aan4 en voorziet ze in een `policy advice' over recente voor de kwestie relevante overheidsstandpunten. Het nut van de service is tevens dat er voor de overheid een centraal punt is waar relevante informatie naar toe gestuurd kan worden en die de desbetreffende belangenbehartigers tijdig kan bereiken.

De rechter die voornemens is om ambtshalve een GLO uit te vaardigen, dient eerst met zijn superieur(en) te overleggen. Zonder een fiat is een ambtshalve gebruik van deze bevoegdheid niet mogelijk.5 Ook indien een GLO op verzoek van een partij wordt uitgevaardigd dient de toestemming van de 'President' van het gerecht te worden gezocht. Gelet op de rechterlijke autonomie is dit een merkwaardig voorschrift dat in de literatuur bekritiseerd is.6 De filosofie hierachter is mogelijk dat de behandeling van massaschade veel aan tijd en middelen van de rechterlijke organisatie vergt en dat daarom op het allerhoogste niveau in de organisatie beslist dient te worden.7

Kijkt men naar de aard van de informatie die nodig is voor de uitvaardiging van een GLO, dan is het niet erg waarschijnlijk dat de rechter vaak gebruik zal maken van zijn ambtshalve bevoegdheid, omdat het een proactief optreden veronderstelt. In ieder geval zal dat afhankelijk zijn van de mate waarin overleg en informatieuitwisseling plaatsvindt tussen de verschillende gerechten. Zo dient het verzoek informatie te bevatten over de aard van het geschil in kwestie, het aantal en de soort procedures die reeds aanhangig zijn gemaakt, een schatting van het aantal partijen dat mogelijk belanghebbend is en de gemeenschappelijke feitelijke en juridische vragen (de latere GLO-kwesties).8 Tevens dient in het verzoek te worden aangegeven of er gronden zijn voor onderverdeling van de groep in meerdere kleinere groepen.

Wordt het GLO-verzoek toegewezen, dan dient een kopie van het GLO, afgezien van andere publicatiemaatregelen waarover hierna meer, in ieder geval te worden toegezonden aan the Law Society9 en the Senior Master of the Queen' s Bench Division.10 Op deze manier worden advocatuur en rechterlijke macht geïnformeerd over ontwikkelingen ten aanzien van massaschade.