IV.C.13. Het loon van de vereffenaar

Naast de vereffening van een nalatenschap door een executeur kan ook vereffening van een nalatenschap door een formele vereffenaar aan de orde zijn. Er bestaat voor de formele vereffenaar geen regeling voor zijn beloning zoals de in art. 4:144 lid 2 opgenomen 1%-regel voor de executeur (al dan niet met een forfaitaire 'Abweichung'). Art. 4:206 lid3 BW1 laat de formele vereffenaar echter niet met lege handen staan en bepaalt:

Het ligt mijns inziens voor de hand dat ook hier van de '1°%-regel' als executeursbeloning een enorme reflexwerking uit zal gaan naar de door de kantonrechter vast te stellen beloning. 'Onbewust' zal de rechter zich laten leiden door de instructienorm van art. 4:144 lid 2 BW. Het vaststellen van een beloning blijft immers anders 'natte vingerwerk.' Wel wijs ik in dit verband ook op art. 4:209 BW waarin bepaaldis dat de kantonrechter ook kosteloze vereffening en opheffing van de vereffening kan bevelen. In het laatste geval stelt de kantonrechter ook hier de vereffeningskosten vast. De 'KNB-Kanton-rechtersrichtlijnen (30 maart 2004)' zeggen over het vaststellen van het loon van de vereffenaar door de kantonrechter hetzelfde als Meijers destijds. De-ze2 merkte in zijn toelichting reeds op dat bij de vaststelling van het loon rekening gehouden kan worden met het belang dat de vereffenaar bij de vereffening heeft. Is de vereffenaar zelferfgenaam, dan heeft hij veelal voldoende belang bij de vereffening om een beloning misplaatst te achten. Brengt de vereffening echter veel werk mee en wordt dit voor een belangrijk deel ten bate van schuldeisers of mede-erfgenamen verricht dan is een beloning op haar plaats.