15.5.2 Binnen welk politiek-filosofisch kader kan het juridische begrip van godsdienst worden geplaatst?

De wijze van kwalificeren bij de ANBI-regeling kan worden geassocieerd met het ideaaltype van het liberaal gezindtepluralisme. Vanwege een toenemende liberale invloed is er een toenemende afstand ontstaan tussen de staat en de godsdienst. In het oude model stond niet ter discussie dat godsdienst en de plaatsen waar godsdienst werd bedreven: de kerkelijke instellingen, het algemeen belang dienden. Van oorsprong was dit ingegeven door de verwevenheid van de kerk met de staat. Men twijfelde niet eraan dat de doelstellingen en activiteiten van kerkelijke instelling een religieus karakter hadden. Door de toenemende afstand van de staat ten opzichte van de godsdienst veranderde dit. Deze afstand werd ingegeven door het liberale uitgangspunt van scheiding tussen kerk en staat. Vanuit het liberale gedachtegoed is de staat zich neutraal gaan opstellen ten opzichte van godsdienst en kerkelijke instellingen. Het gevolg is dat niet zomaar wordt aangenomen dat kerkelijke instellingen bijdragen aan het algemeen belang maar dat ze dit aan moeten gaan bewijzen door aan te tonen dat de feitelijke activiteiten religieus van aard zijn.