II.6 Conclusie

Het besluit is een rechtshandeling. Maar deze kwalificatie moet niet tot in het absurde worden doorgevoerd. De in Nederland overwegende opvatting is plus royaliste que le roi, waar zij voorbereidende, negatieve en interne beslissingen het besluitkarakter ontzegt. Geen civilist vat de eis van een beoogd rechtsgevolg zó streng op.

Hoe moet het dan? Er zijn drie manieren om het besluit uit de houdgreep van de rechtshandeling te bevrijden. Het Belgische recht doet er niet zo zwaarwichtig over, terwijl het bestuursrecht een pragmatische weg verkiest. Mij spreekt echter de Duitse benadering het meest aan. Bohn en Baltzer laten zien dat het wezen van het besluit ligt in de toerekening aan de rechtspersoon. Als een orgaan besluit, stelt het bindend de wil van de rechtspersoon vast. Reeds daarin ligt het beoogde rechtsgevolg besloten. En reeds daaruit volgt dat ook beslissingen zowel een besluit als een rechtshandeling zijn. Dat geldt evenzo waar het besluit een voorbereidend, negatief of intern karakter heeft.

Met deze dogmatische vondst is nog niet zoveel gewonnen. Want zie ik het goed, dan brengt een breder besluitbegrip de praktijk geen grote veranderingen. Het aantasten van voorbeidende, negatieve en interne besluiten zal praktisch maar zelden zin hebben en dus naar mijn inschatting de rechter niet al te vaak worden verzocht. En waar het echt te gortig wordt, kan die rechter de eiser tegenwerpen dat hij geen belang heeft. Maar toch heeft een ruimer besluitbegrip zin: in de schaarse gevallen waar het er wel toe doet, heeft de rechter op z’n minst de mogelijkheid om het besluit ongeldig te verklaren. Gewrongen redeneringen zijn daarvoor niet langer nodig.