8.3.3 Het gebiedsgerichte beleid en Natura 2000-gebieden

Het RMJP en het PMJP spelen een belangrijke rol bij de programmering van het gebiedsgerichte beleid. Genoemde programma’s zijn ‘richtinggevend’ voor de inhoud van de bestuursovereenkomsten. Het RMJP, genaamd Agenda voor een Vitaal Platteland, Meerjarenprogramma Vitaal Platteland 2007-2013, bevat een opsomming van alle rijksdoelen van het gebiedsgericht beleid.1 ‘Natuur’ is een van de acht thema’s die in dit document worden uitgewerkt. Het Nederlandse gebiedsgerichte beleid vormt deels de codificatie van het Europese plattelandsbeleid. Bij de realisering van dit beleid is een belangrijke rol weggelegd voor EG verordening, nr. 1698/2005 inzake steun voor plattelandsontwikkeling (ELFPO). De ELFPO is een belangrijke financieringsbron voor de uitvoering van nationale plattelandsprogramma’s. Het doel van deze verordening is de verbetering van het milieu en de structuur van het platteland. Binnen het kader van het Europese landbouwbeleid is het mogelijk om de gemaakte kosten en gederfde inkomsten als gevolg van de uitvoering van de Vrl en Hrl aan land- en bosbouwers te vergoeden.2

De verbetering van de natuurwaarden in het landelijk gebied is één van de rijksdoelstellingen van het gebiedsgericht beleid. Een belangrijke reden hiervoor is de afgenomen biodiversiteit in Nederland. In 2020 moet deze afname tot stilstand zijn gekomen gebracht en moet sprake zijn van duurzame condities voor alle populaties en soorten die in 1982 in Nederland voorkwamen. Dit kan worden bereikt door de aanleg en instandhouding van de EHS en ‘de implementatie van de verplichtingen die voortvloeien uit de Vrl en de Hrl’.3 Toch beperkt het RMJP zich in hoofdzaak tot een beschrijving van de aanwijzingsprocedure voor Natura 2000-gebieden en het instrument beheerplan. In de bijlagen is slechts summiere informatie over de doelstelling van en het budget voor Natura 2000 te vinden.4 Dat is opmerkelijk gezien de ambitieuze doelstelling van het nationale natuurbeleid en de juridisch bindende verplichtingen die voortvloeien uit de Vrl en de Hrl. Daarnaast ontbreken in dit document allerlei – op het eerste gezicht - logische dwarsverbanden. In de beleidsdocumenten die aan het RMJP ten grondslag lagen, te weten de Nota Ruimte en de Agenda vitaal platteland, wordt wel een directe link gelegd tussen het gebiedsgerichte beleid en de doelstellingen van de Vrl en de Hrl. Dit geldt ook voor de relatie tussen de EHS en het Natura 2000-netwerk, terwijl het merendeel van de Nederlandse Natura 2000-gebieden is gelegen in de (toekomstige) EHS. De wetgever beschouwt de realisatie van de EHS en Natura 2000 als twee afzonderlijke projecten. De kosten voor de realisering van de EHS en Natura 2000 worden grotendeels ten laste gebracht van verschillende begrotingen.5

De bovenstaande opmerkingen zijn ook van toepassing op de PMJP’s.6 Ingevolge artikel 4, derde lid Wilg moet een PMJP in ieder geval een overzicht bevatten van de provinciale bijdrage aan de doelstellingen van het RMJP. De inhoud van het RMJP en de PMJP’s zijn zoals eerder gezegd ‘richtinggevend’ voor de inhoud van de bestuursovereenkomsten. De bestuursovereenkomsten voor de periode 2007-2013 bevatten weinig afspraken met betrekking tot de bescherming van Natura 2000-gebieden. Een uitzondering in positieve zin is te vinden in de bestuursovereenkomst tussen het Rijk en de provincie Overijssel: