2.3.9 Wetenschappelijke (meer)waarde onderzoek

Zoals hierboven uiteengezet geeft ‘het meest wenselijke resultaat’ niet altijd dezelfde uitkomst; het is afhankelijk van hoe sterk de (democratisch tot stand gekomen) wil is om in een specifieke situatie/transactie het belang van partijen bij een wederkerige (niet) oversteek te waarborgen, ten koste van het belang van het rechtsverkeer. Dit resultaat dient vervolgens te worden vervat in meer algemene regels/instrumenten, welke regels de te onderscheiden belangen afwegen in een concrete situatie. Zoals gesteld in paragraaf 2.3.3, is de vraag naar het willen een die ik – als juridisch onderzoeker – lastig kan beantwoorden, omdat de beantwoording van deze vraag voor iedere situatie/transactie idealiter de mening van circa zeventien miljoen Nederlanders vergt. Wat ik – als juridisch onderzoeker – wél kan doen, is het in kaart brengen welke omstandigheden relevant zijn voor de beantwoording van deze vraag (vergelijk de laatste volzin van par. 2.3.6). Uiteraard hebben partijen bij een transactie altijd een zekere behoefte aan een wederkerige (niet) oversteek; partijen plegen te vertrouwen op de bereidheid van hun wederpartij om na te komen, en het schaden van dit vertrouwen werkt demoraliserend. De aard van het goed, de situatie en/of de transactie kan/kunnen echter met zich brengen dat partijen een sterker belang hebben bij een wederkerige (niet) oversteek dan dat normaliter het geval zou zijn.

Bij de vraag welke factoren/omstandigheden relevant zijn voor wat het meest wenselijke resultaat is, spelen rechtsvergelijkende inzichten een belangrijke rol. De functie van rechtsvergelijking in deze context luidt het in kaart brengen welke instrumenten in andere jurisdicties dan de onze (blijkens het in die jurisdicties bestaande privaatrecht) een onttrekking van goederen aan het rechtsverkeer met zich brengen en welke factoren/overwegingen hieraan ten grondslag liggen. Zoals uit de rechtsvergelijkende passages van dit boek zal blijken, zijn dit dikwijls andere factoren/omstandigheden dan de factoren die in de Nederlandse doctrine de revue zijn gepasseerd (zoals het argument genoemd in de laatste alinea van par. 2.3.5). Het in kaart brengen van deze instrumenten en factoren is, in de context van ‘het meest wenselijke resultaat’, dan ook waar de wetenschappelijke waarde van dit onderzoek gezocht moet worden.