3.1 Inleiding

In hoofdstuk 2 stond de positie van aandeelhouders binnen de vennootschap centraal. Daarbij is onder meer onderzocht welke aandeelhoudersrechten bij een preventieve herstructurering kunnen spelen en in hoeverre aandeelhouders deze rechten onbeperkt mogen uitoefenen.

Waar ligt de grens voor het uitoefenen van aandeelhoudersrechten wanneer de vennootschap dusdanige financiële problemen heeft dat insolventie dreigt? Wat is dan de positie van aandeelhouders? In dit hoofdstuk wordt het Europese kader voor die grens bij preventieve herstructureringsprocedures onderzocht. De richtlijn betreffende herstructurering en insolventie uit 2019 (hierna: de Richtlijn) faciliteert een preventief herstructureringsstelsel in het kader waarvan schuldeisers én aandeelhouders een dwangakkoord kan worden opgelegd.1 Dit hoofdstuk schetst allereerst de ontwikkelingen in Europese regelgeving die aan de Richtlijn zijn voorafgegaan (par. 3.2). Daarbij heb ik in het bijzonder oog voor de positie van aandeelhouders. Vervolgens komt het preventief herstructureringsstelsel uit de Richtlijn aan bod (par. 3.3). Ook hier ligt de focus op de positie van aandeelhouders en hun rechten.

De volgende hoofdstukken gaan dieper in op de bestaande en toekomstige regelgeving in Engeland, Duitsland en Nederland omtrent aandeelhouders(rechten) in preventieve herstructureringsprocedures. Waar relevant voor de positie van aandeelhouders, geef ik aan of de nationale regels voldoen aan de Richtlijn. De Engelse en Duitse procedures bestonden reeds voorafgaand aan de Richtlijn. De Nederlandse wetgever beoogt met de WHOA aan te sluiten bij de Richtlijn.2

Tot slot onderzoek ik in dit hoofdstuk een tweetal grondrechten uit het EVRM die met name aan de orde kunnen zijn bij een preventieve herstructurering (par. 3.4-3.5) en interessant zijn wat betreft de positie van aandeelhouders. Dit betreft het recht op ongestoord genot van eigendom en de (negatieve) vrijheid van vereniging.3