3.2.5.2 Het beheersverbod

Het Duitse beheersverbod is al sinds 1861 vrijwel ongewijzigd gebleven.1 Men maakt onderscheid tussen beheren (Geschäftsführung) en vertegenwoordigen. Een commanditaire vennoot mag in beginsel niet deelnemen aan het beheer.2 Dit is regelend recht. In de overeenkomst van vennootschap kan hiervan worden afgeweken.3 Ook mag de commanditaire vennoot in noodsituaties beheersdaden verrichten. Men beroept zich op een ruime uitleg van de gemeenschapsregels voor zaakwaarneming:4 de tot behoud van gemeenschappelijke goederen geschreven regels worden (mede) toegepast op wat voor het behoud van de vennootschap nodig is. Deze bevoegdheid tot Notgeschäftsführung omvat niet de bevoegdheid tot vertegenwoordiging van de vennootschap.5

De commanditaire vennoot mag de vennootschap niet vertegenwoordigen.6 Dit is van dwingend recht. De regel verhindert dat een commanditaire vennoot wordt benoemd tot organschaftlich vertegenwoordiger van de vennootschap. Aan de commanditaire vennoot kan wel de bevoegdheid worden verleend om de vennootschap krachtens een bijzondere of algemene volmacht te vertegenwoordigen. Een dergelijke bevoegdheid is dan een afgeleide van de organschaftliche vertegenwoordigingsbevoegdheid, die steeds aan een of meer van de gewone vennoten toekomt.7 De volmacht kan door de beherend vennoot worden ingetrokken.8 Iedere commanditaire vennoot heeft voorts een goedkeuringsrecht bij aangelegenheden die niet tot de normale bedrijfsuitoefening behoren.9

Algemeen wordt aangenomen dat het intern uitoefenen van beheerstaken door de commanditaire vennoot in beginsel geen aansprakelijkheid jegens derden meebrengt.10 Het verdelen van de beheerstaken, ook waar deze worden toebedeeld aan commanditaire vennoten, wordt gezien als een interne zaak van de vennoten die geen gevolgen heeft voor de aansprakelijkheid tegenover derden.11 Ook voor het enkele optreden door een commanditaire vennoot als (niet- organschaftliche) vertegenwoordiger geldt geen aansprakelijkheidssanctie.12 De figuur waarin de commanditaire vennoten tevens de aandeelhouders zijn van de gewone vennoot, is toegelaten. Dit geldt ook in het geval van een enig commanditaire vennoot die tevens enig bestuurder en enig aandeelhouder van de gewone vennoot is.13

De commanditaire vennoot die de schijn van onbeperkte aansprakelijkheid oproept, is persoonlijk aansprakelijk jegens de derde die op deze schijn is afgegaan.14 Dit kan het geval zijn, als de commanditaire vennoot de derde misleidt of uitdrukkelijk wijst op zijn persoonlijke kredietwaardigheid. Een commanditaire vennoot is ook aansprakelijk, als hij in strijd met de waarheid bij derden de indruk wekt of laat voortbestaan dat de gewone vennoot een natuurlijke persoon, en geen rechtspersoon met beperkte aansprakelijkheid is. Daarnaast kan een commanditaire vennoot aansprakelijk zijn op grond van een hem persoonlijk toerekenbare onrechtmatige daad.15