De geschillenregeling ten gronde (VDHI nr. 108) 2011/VII.5.2.c:VII.5.2.c De aandelenoverdracht als voorlopige voorziening

De geschillenregeling ten gronde (VDHI nr. 108) 2011/VII.5.2.c

VII.5.2.c De aandelenoverdracht als voorlopige voorziening

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

De eerste vraag die ik al stelde is of de overdracht van aandelen bij wijze van voorlopige voorziening getroffen kan worden. Is een bevel tot uitstoting te geven in kort geding? Mogelijk heeft zo'n bevel een te definitief karakter. De aard van de maatregel die is gebaseerd op de geschillenregeling staat dan aan de toewijzing van de vordering in kort geding in de weg. De voorzieningenrechter zal de vordering moeten afwijzen en de zaak moeten 'overlaten' aan de bodemrechter. De eisende aandeelhouder is dan aangewezen op de gewone procedure van de geschillen-regeling.

Het summiere karakter van een kort gedingprocedure brengt mee dat niet iedere soort maatregel getroffen kan worden. De onmiddellijke voorziening moet een voorlopige zijn. Zij mag wel tot gevolgen leiden die feitelijk niet meer herstelbaar zijn 1 In het verlengde hiervan ligt de ontwikkeling in de kort geding jurisprudentie naar een 'de facto definitieve werking'.2 Als de gevorderde voorziening niet in kort geding kan worden gegeven, dient de rechter met toepassing van art. 256 Rv de voorziening te weigeren. Het gevorderde is dan naar zijn aard ongeschikt om als voorlopige maatregel in een summiere kort gedingprocedure te treffen.3

Algemeen wordt aangenomen dat 'iedere soort voorziening' denkbaar is, als de in de vorige alinea aangegeven grens gehandhaafd wordt. De voorzieningenrechter komt een grote vrijheid toe.4 Een bevel om iets te doen is een veel voorkomende voorziening, bijvoorbeeld het meewerken aan de overdracht van enig goed. Zo volgt uit Van Kooten/Wilmink dat de Hoge Raad van oordeel is dat het gebod medewerking te verlenen aan de overdracht van een onroerende zaak, een voorziening is die in kort geding getroffen kan worden.5

De parallel tussen overdracht van onroerende zaken en overdracht van aandelen ligt voor de hand. Het bevel medewerking te verlenen aan de levering van aandelen is derhalve een voorziening die mijns inziens in kort geding mogelijk is.6 Mijn opvatting vindt mede steun in — afgezien van de toegewezen uitstotingszaken Wighers/De Jong en Konsensus — twee uitspraken uit 1994. In kort geding beval de president de medewerking van de overdracht van een prioriteitsaandeel respectievelijk een aandelenoverdracht onder gelijktijdige intrekking van de certificaten.

De eerste uitspraak ging over de nakoming van een overeenkomst, waarin was afgesproken dat aandeelhouder Banen uit de vennootschap Radix BV zou treden en zijn aandelen, waaronder zijn prioriteitsaandeel, zou overdragen aan medeaandeelhouder Bakker. Na een loting werd niet Bakker maar een prioriteitsaandeelhouder (Arrachart) als nieuwe houder van het prioriteitsaandeel van Banen aangewezen. Banen weigerde de overdracht. De president stelde dat de bedoeling van de overeenkomst was dat Banen zou uittreden, Bakker nimmer bezwaar had gemaakt tegen levering aan Arrachart en Banen op zijn beurt nimmer had aangegeven slechts alle aandelen aan Bakker te willen overdragen. Ook al verviel met de uitkomst van de loting de verplichting om conform de overeenkomst aan Bakker te leveren, dit gaf uittreder Banen niet de vrijheid om nu verder maar geheel af te zien van vervreemding van zijn prioriteitsaandeel. Er volgde een veroordeling om mee te werken aan de overdracht van het aandeel aan Arrachart. Indien Banen zou weigeren, trad het vonnis in plaats van de benodigde partijverklaring. De notaris werd gemachtigd om de formaliteiten voor de overdracht van het prioriteitsaandeel te vervullen.7

De tweede zaak ging om het vervallen van de noodzaak van certificering. De president veroordeelde de Stichting Administratiekantoor Kluft om de door haar gehouden aandelen aan twee certificaathouders over te dragen, onder gelijktijdige intrekking van de certificaten. Ook hier werd de naleving van de veroordeling afgedwongen door middel van reële executie (art. 3:300 lid 2 BW). Het vonnis zou een deel van de akte vervangen, indien men zijn medewerking aan de overdracht en decertificering weigert.8In hoger beroep verwierp het hof de grief tegen de decertificering van de niet-royeerbare certificaten.9

Uit deze jurisprudentie volgt dat overdracht van aandelen bij wijze van voorziening in kort geding in beginsel mogelijk is.10

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.