Afscheiding van bestanddelen (O&R nr. 134) 2022/2.1.7.2:2.1.7.2 §94 lid 2 BGB

Afscheiding van bestanddelen (O&R nr. 134) 2022/2.1.7.2

2.1.7.2 §94 lid 2 BGB

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

Het tweede lid van §94 BGB betreft de wezenlijke bestanddelen van gebouwen.

“Zu den wesentlichen Bestandteilen eines Gebäudes gehören die zur Herstellung des Gebäudes eingefügten Sachen.”

Lid 2 gaat dus over wezenlijke bestanddelen van wezenlijke bestanddelen. Gebouwen zijn immers zelf wezenlijke bestanddelen van de grond. Het begrip “Gebäude” is ruim op te vatten.1 Niet alleen gebouwen die „durch räumliche Umfriedung Schutz gewährt und den Eintritt von Menschen gestattet“ vallen onder dit begrip:

“So umfasst der Begriff Gebäude in §94 BGB auch andere größere Bauwerke, weil sich sonst die Zielsetzung der Vorschrift, wirtschaftliche Werte zu erhalten und für rechtssichere Vermögenszuordnungen zu sorgen, nicht erreichen lässt.”2

Van belang is dat de economische waarde die de verbinding tussen twee zaken heeft gecreëerd wordt behouden. Het begrip “gebouw” is derhalve niet alleen van toepassing op huizen, fabrieken en schuren, maar ook op bijvoorbeeld muren, ondergrondse parkeergarages, windmolens en bruggen.3

Zaken die nodig zijn voor de productie van een gebouw (Herstellung), zijn wezenlijke bestanddelen.4

Dit zijn alle zaken die een gebouw, gelet op zijn aard en bestemming, “nodig heeft” voordat het volgens de verkeersopvatting als “af” kan worden beschouwd.5 Voorbeelden hiervan bij een woonhuis zijn verwarmingsinstallaties, dakpannen en wc’s.6 Ook onderdelen die het gebouw een kenmerkend karakter geven, kunnen wezenlijke bestanddelen zijn.7 Een bestanddeel is wezenlijk als het door de verbinding zijn bestemming heeft bereikt.8

Net als lid 1 §94 BGB kent ook lid 2 het vereiste dat sprake moet zijn van een verbinding tussen de zaak en het bestanddeel. Deuren die op een bouwterrein zijn gebracht, maar nog niet zijn ingevoegd in een huis zijn (nog) geen wezenlijke bestanddelen van het huis. Anders dan bij lid 1 is voor lid 2 niet van belang of sprake is van een vaste verbinding. Gekeken wordt naar het doel van een zaak, niet naar de vastheid van de verbinding. Zo kunnen dakpannen die los op een dak liggen of luiken die in scharnieren aan het gebouw hangen (en gemakkelijk los te maken zijn) toch wezenlijke bestanddelen zijn van het gebouw. Zonnepanelen kunnen in het ene geval wel en in het andere geval geen wezenlijke bestanddelen zijn. Als de zonnepalen een functie vervullen in het gebouw, bijvoorbeeld als zij onderdeel van het dak zijn doordat ze in het dak zijn geïntegreerd, dan zijn de panelen onderdeel van het gebouw. Zonnepanelen zijn ook wezenlijke bestanddelen van het gebouw als het gebouw niet is aangesloten op het stroomnetwerk. De panelen zijn dan nodig om het huis van stroom te voorzien.9 De situatie is anders als de zonnepanelen geen functie vervullen voor het gebouw, maar alleen gemonteerd zijn om stroom op te wekken voor bijvoorbeeld de eigenaar van het gebouw. Het BGH heeft de vraag of zonnepanelen al dan niet dienstbaar waren aan een schuur als volgt beantwoord:

“Für die Scheune sind die Solarmodule jedoch nicht verwendet worden. Sie waren weder Gegenstand von Erneuerungs oder Umbauarbeiten an der Scheune, noch sind sie für deren Konstruktion, Bestand, Erhaltung oder Benutzbarkeit von (wesentlicher) Bedeutung. Vielmehr dient die Solaranlage eigenen Zwecken, denn sie soll Strom erzeugen und dem Landwirt S., dadurch eine zusätzliche Einnahmequelle (Einspeisevergütung) verschaffen; um diesen Zweck zu erfüllen, hätte die Anlage auch auf jedem anderen Gebäude angebracht werden können. Die Photovoltaikanlage hat mithin keine Funktion für das Gebäude (Scheune) selbst, sondern sie ist, weil es dem Bauherrn zweckdienlich erschien, lediglich eben dort angebracht worden.”10

Het voorbeeld van de zonnepanelen geeft aan dat eenzelfde zaak die met een gebouw wordt verbonden in het ene geval wel en in het andere geval geen wezenlijk bestanddeel is van een gebouw.

Tot slot kunnen zaken die na de voltooiing van het gebouw worden toegevoegd wezenlijke bestanddelen zijn. Indien bijvoorbeeld verschillende onderdelen moeten worden vernieuwd, dan kunnen de nieuwe onderdelen wezenlijke bestanddelen van het gebouw worden. Als door een storm dakpannen van een huis zijn afgewaaid waardoor gaten in het dak zijn ontstaan, dan worden de nieuwe dakpannen wezenlijke bestanddelen van het gebouw. Omgekeerd blijft een bestanddeel dat voor een reparatie van het gebouw los is gemaakt, ook een wezenlijk bestanddeel van het gebouw, ondanks het ontbreken van de verbinding.

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.