9.4.0 Introductie

Omdat de controle van de gemeentelijke financiën niet alleen tot de taken van de raad behoort, passen nog enkele opmerkingen over de wijze waarop deze vormen van controle zich tot elkaar verhouden. Dit is van belang in het kader van de beantwoording van de derde voorvraag. Tot nu toe is heeft de bespreking van deze vormen van fmanciële controle plaatsgevonden vanuit de optiek van de te onderscheiden controleurs (accountants, gemeenteraad, rekenkamers en toezichthouders). Om een duidelijker beeld te krijgen van de wijze waarop de werkzaamheden van deze controleurs zich tot elkaar verhouden, wordt deze benadering in deze en de volgende paragraaf verlaten. In deze paragraaf zullen namelijk niet de controleurs, maar de controle an sich en de voornaamste maatstaven die daarbij worden gehanteerd centraal staan, te weten: de rechtmatigheid van financiële handelingen, de doelmatigheid en doeltreffendheid van fmanciële handelingen en de mate waarin fmanciële handelingen in strijd zijn met het algemeen belang. Vanuit deze benadering kan worden bezien waar mogelijke leemtes vallen en overlappingen plaatsvinden in het kader van de fmanciële controle en kunnen dwarsverbanden worden gelegd tussen de verschillende controleurs en de verschillende vormen van financiële controle.

De in deze paragraaf te bespreken vormen van controle worden gekenmerkt door normen die kunnen worden overtreden. Van financiële handelingen kan op grond van deze controle namelijk worden gesteld dat zij onrechtmatig, ondoelmatig, ondoeltreffend en/of in strijd met het algemeen belang zijn. Dat wil zeggen dat deze vormen van controle een maatstaf in zich dragen aan de hand waarvan het fmanciële beheer van een gemeente kan worden gecontroleerd. Financiële controle door middel van politieke verantwoording kent in veel mindere mate een dergelijke inherente maatstaf, aangezien (de activering van) politieke verantwoording in veel grotere mate afhankelijk is van subjectieve, want politieke, oordelen. Bovendien heeft politieke verantwoording een veel breder toepassingsbereik. Om deze reden wordt de controle door middel van politieke verantwoording in de volgende paragraaf behandeld.