9.3.1 Inhoud verplichtingen

De verplichting om op grond van artikel 2:210 lid 1 BW1 een jaarrekening op te maken moet worden onderscheiden van de verplichting om op grond van artikel 2:10 BW een balans en staat van baten en lasten te maken. De in artikel 2:10 lid 2 BW bedoelde balans en staat van baten en lasten zijn wel de brondocumenten om te komen tot de in artikel 2:210 lid 1 BW bedoelde jaarrekening.

De te maken balans en staat van baten en lasten worden direct afgeleid uit de gevoerde administratie. Wanneer de administratie elektronisch wordt gevoerd, is hiervoor veelal niet meer nodig dan een spreekwoordelijke druk op de knop. Uitgaande van een juist en volledig gevoerde administratie wordt aan de verplichting van artikel 2:10 lid 1 en lid 2 BW voldaan wanneer binnen zes maanden na afloop van het boekjaar de elektronisch gegenereerde balans en staat van baten en lasten wordt uitgeprint. In het geval de administratie handmatig wordt gevoerd, zullen de balans en de staat van baten en lasten ook handmatig moeten worden gemaakt.

Met deze balans en staat van baten en lasten als basis wordt vervolgens de in artikel 2:210 BW genoemde jaarrekening2 opgemaakt. Tussen de van de jaarrekening deel uitmakende balans en winst-en-verliesrekening en de op grond van artikel 2:10 BW gemaakte balans en staat van baten en lasten kunnen verschillen zitten, onder meer als gevolg van afwaarderingen en schattingen van risico’s en onzekerheden. Hierbij valt onder meer te denken aan afwaardering van debiteuren wegens voorziene oninbaarheid. De balans en winst-en-verliesrekening waarin de noodzakelijke aanpassingen zijn verwerkt, worden voorzien van een toelichting en een geconsolideerde jaarrekening wanneer de rechtspersoon deze opstelt. De jaarrekening vormt tezamen met het bestuursverslag en de overige gegevens het financieel verslag dat in beginsel openbaar gemaakt moet worden.3

De verplichting een jaarrekening op te maken op grond van artikel 2:210 BW is dus een andere, aanmerkelijk ruimere verplichting dan die van artikel 2:10 BW om een balans en staat van baten en lasten te maken en op papier te stellen.

De jaarrekeningplicht verschilt – afgezien van het feit dat opmaken een besluit impliceert – ook op een ander punt van de verplichting een balans en staat van baten en lasten te maken. Voor het opmaken van de jaarrekening bestaat namelijk de mogelijkheid van de minister van Economische Zaken een ontheffing te krijgen wegens gewichtige redenen.4 Van de verplichting een balans en staat van baten en lasten te maken als bedoeld in artikel 2:10 BW is geen ontheffing mogelijk.