III.4.4.2 Medeplegen

Ten eerste kan ingevolge artikel 5:1 lid 2 Awb de medepleger worden aangemerkt als overtreder. In de memorie van toelichting bij de Vierde tranche Awb geeft de wetgever als voorbeeld van medeplegen een groep werknemers die gezamenlijk een machine gebruiken op een wijze die onnodig gevaarlijk is voor derden, waarbij geen van de werknemers zelf de hele overtreding begaat.1 Ook bij deze vorm van overtrederschap heeft de wetgever beoogd aan te sluiten bij het strafrecht.2

Volgens strafrechtelijke jurisprudentie moeten voor medeplegen, kort gezegd, twee of meer personen gezamenlijk de bestanddelen van de verboden gedraging vervullen, waarbij sprake moet zijn van een nauwe en bewuste samenwerking.3 Het accent ligt daarbij op de samenwerking en minder op de vraag wie welke feitelijke handelingen heeft verricht.4 Een kleine of ontbrekende rol bij de uitvoering kan worden gecompenseerd door een grotere (intellectuele en/of materiële) rol bij de voorbereiding of na afloop van de overtreding. Belangrijk is dat het (intellectuele en/of materiële) aandeel van de aangesprokene aan de verboden gedraging van voldoende gewicht is.

De aangesproken medepleger hoeft zelf geen normadressaat te zijn, zolang degene met wie hij medepleegt dat maar is.6 Daardoor is het bijvoorbeeld mogelijk om een belastingadviseur die een tot de belastingplichtige gerichte norm overtreedt aan te spreken als medepleger en dus als overtreder.7 Opnieuw verwijs ik kortheidshalve naar hoofdstuk II voor een gedetailleerde toelichting van de criteria.8