2.4.4.5 Hoe verder?

Mij gaan de uit het Biek-arrest voortvloeiende gevallen van Boek 7A-aansprakelijkheid te ver. Zij worden niet gerechtvaardigd door de tekst van Boek 7A, noch door het enkele maatschapsverband.1

Men kan twisten over de betekenis van het eerste zinsdeel van artikel 7A:1679 BW, waar staat: “De vennooten zijn niet ieder voor het geheel voor de schulden der maatschap verbonden”. Volgens mij had de Hoge Raad dat zinsdeel kunnen lezen als: “De vennoten zijn niet per se (of: niet categorisch) voor het geheel verbonden voor de schulden die zij, samen met anderen, in maatschap zijn aangegaan.” Die lezing is taalkundig zeer wel mogelijk. De passage in artikel 7A:1680 BW over ‘voor gelijke som en voor gelijk aandeel’ kan m.i. worden opgevat als een onzelfstandige verwijzing naar het uitgangspunt dat de aansprakelijkheid van iedere vennoot niet per se voor het geheel is en evenmin per se naar rato van de interne draagplicht. Deze lezing is mede gerechtvaardigd in het licht van de omstandigheid dat ten tijde van de codificatie van de tekst nog niet, althans niet diepgaand, werd nagedacht over disculpatie bij gezamenlijk aanvaarde opdrachten, over hoofdelijkheid bij pluraliteit van schadeplichtigen, over vermogensscheiding en over vennotenwissels.

In deze door mij bepleite lezing staat in de artikelen 1679-1681 BW niets anders dan dat de persoonlijke aansprakelijkheid van de vennoten van een maatschap wordt beheerst door het commune recht. Deze benadering sluit aan bij de regels die de Franse SEP beheersen. Ook bij deze tegenhanger van onze maatschap richt de persoonlijke aansprakelijkheid van vennoten zich geheel naar het commune recht. Deze benadering brengt niet alleen meer rechtvaardigheid, maar ook vereenvoudiging. In deze benadering kan het hele leerstuk van de Boek 7A- aansprakelijkheid worden vergeten en kan de aandacht volledig worden gericht op de rijke schakeringen van het commune recht, met inbegrip van leerstukken als toerekenbare schijn, middellijke vertegenwoordiging, ongerechtvaardigde verrijking, bestuurdersaansprakelijkheid,2 en de eerder besproken informele schuld- en contractsoverneming.3 Daarom bepleit ik om het met Biek ingeslagen pad te verlaten.