Quasi-erfrecht (Publicaties vanwege het Centrum voor Notarieel Recht) 2006/V.4.5:V.4.5. De vorm

Quasi-erfrecht (Publicaties vanwege het Centrum voor Notarieel Recht) 2006/V.4.5

V.4.5. De vorm

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

Het gemeinschaftliches Testament kan worden opgemaakt op dezelfde wijze als geldt voor ‘normale’ testamenten (§ 2231BGB). Zo kan het via de notaris (öffentliches Testament; § 2232 BGB) en als onderhands testament (eigenhändigesTestament; § 2247 BGB). Anders dan bij ons, waar het slechts bij uitzondering mogelijk is zonder tussenkomst van de notaris bij uiterste wil te beschikken (codicil; art. 4:97 BW), is het onderhands testeren in Duitsland schering en inslag. Ik verwijs naar par. 4.6 van dit hoofdstuk. In Duitsland wordt de mogelijkheid om onderhands te kunnen testeren gezien als een verwezenlijking van de testeervrijheid.1De volgende passage spreekt boekdelen:

‘Vom Standpunkt der Rechtsklarheit und Rechtssicherheit aus betrachtet, ist das eigenhändige Testament unwillkommen. Da es jedoch in der überwiegenden Zahl der Fälle eine sachdienliche Regelung enthält, müssen diese Bedenken zurückstehen; eine abschaffung würde mit Recht als juristische Entmündigung betrachtet werden (curs. FS).’2

Wordt het gemeinschaftlichesTestament onderhands opgemaakt dan wordt met § 2267 BGB een soepel vormvoorschrift gegeven. Op grond van dit artikel is het voldoende dat één van de echtgenoten de uiterste wil eigenhandig opstelt en ondertekent conform § 2247 BGB, terwijl de andere echtgenoot kan volstaan met mede-ondertekening en vermelding van tijd en plaats van ondertekening. Een uitdrukkelijke ‘toetredingsverklaring’ is niet (meer) vereist.3 Slechts echtgenoten4kunnen een gemeinschaftliches Testament maken. Dit blijkt uitdrukkelijk uit § 2265 BGB:

‘Ein gemeinschaftliches Testament kan nur von Ehegatten errichtet werden.’

Deze beperking moet gezien worden tegen het licht van het feit dat de wetgever in beginsel niet stond te springen om het gemeinschaftliches Testament toe te laten. Ik breng de woorden van de wetgever in herinnering die het gemeinschaftliches Testament beschreef als een ‘unklare Mitte zwischen Erbvertrag und Testament’. Ik verwijs naar par. 4.1 van dit hoofdstuk. Zelfs het sluiten van een huwelijk door verloofden die gemeenschappelijk dachten te beschikken, heeft geen helende werking.5,6242, 243

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.