Sfeerovergangen in de winstsfeer (FM nr. 172) 2022/1.4.2:1.4.2 Toetsingskader van de Raad van State en de NOB

Sfeerovergangen in de winstsfeer (FM nr. 172) 2022/1.4.2

1.4.2 Toetsingskader van de Raad van State en de NOB

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

Naast het veel gebruikte toetsingskader uit de nota Zicht op wetgeving, wordt fiscale wetgeving ook getoetst aan het toetsingskader van de Raad van State en/of het toetsingskader van de NOB.

Het toetsingskader van de Raad van State bestaat uit een beleidsanalytische toets, een juridische toets en een wetstechnische toets. De beleidsanalytische toets is een kritische analyse van de beleidsmatige aspecten van het voorstel. Deze toets bestaat uit drie subtoetsen, te weten:

(i)

Probleembeschrijving, waarbij de volgende vragen aan de orde komen: Wat is het probleem? Waarom is dit een probleem? En voor wie? Wat is de context?

(ii)

Probleemaanpak: is de regeling wel een effectieve oplossing voor het gedefinieerde probleem?

(iii)

Uitvoering: is de voorgestelde uitvoering adequaat?

De juridische toets gaat vervolgens over juridische kwaliteit van een voorstel. De juridische toets bestaat uit twee onderdelen, namelijk:

(i)

Toetsing aan hoger recht (Grondwet, internationaal en Europees recht en ongeschreven rechtsbeginselen zoals het beginsel van behoorlijke wetgeving en rechtszekerheid).

(ii)

Toetsing of het voorstel binnen het bestaande rechtssysteem past.

De laatste toets gaat vervolgens over de technische kwaliteit van een voorstel. Het voorstel wordt beoordeeld op logische en systematische opbouw, innerlijke consistentie en gebruikte terminologie.

Mijns inziens komen de kwaliteitseisen uit de nota Zicht op wetgeving terug in de eisen die de Raad van State gebruikt. De beleidsanalytische toets geeft invulling aan kwaliteitseis 2 (doeltreffendheid en doelmatigheid), kwaliteitseis 3 (subsidiariteit en evenredigheid) en kwaliteitseis 4 (uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid). De juridische toets geeft invulling aan kwaliteitseis 1 (rechtmatigheid en verwerkelijking van rechtsbeginselen) en kwaliteitseis 5 (onderlinge afstemming). De technische toets komt ten slotte terug in kwaliteitseis 6 (eenvoud, duidelijkheid en toegankelijkheid).

De Commissie Wetsvoorstellen van de NOB kijkt bij de beoordeling van wetsvoorstellen naar de rechtszekerheid (waaronder terugwerkende kracht), verenigbaarheid met het recht, uitvoerbaarheid, effectiviteit en efficiency, regeldruk en de gevolgen voor het investeringsklimaat. Deze eisen komen ook terug in de hiervoor behandelde kwaliteitseisen. Dat ligt anders voor het criterium gevolgen voor het vestigingsklimaat. Deze eis komt niet terug in de kwaliteitseisen uit de nota Zicht op wetgeving.

De grensoverschrijdende sfeerovergangen zijn binnen de EU recentelijk geharmoniseerd. Bij een juiste implementatie van de ATAD-richtlijn, zal de fiscale behandeling van een sfeerovergang binnen de EU daarom gelijk zijn waardoor er geen gevolgen zijn voor het vestigingsklimaat. Ook de andere sfeerovergangen hebben een beperkte invloed op het vestigingsklimaat. Het gaat dan immers om ondernemingen die hier al zijn gevestigd en die door specifieke omstandigheden (een feitenwijziging of een aanpassing van de wetgeving) op enig moment belastingplichtig worden. Uiteraard kan – in geval van wetswijziging – wel de vraag opkomen of de onderneming in Nederland gevestigd wil blijven. Er zal dan specifiek moeten worden beoordeeld wat de invloed van die wetswijziging is op het vestigingsland. Voor de sfeerovergangen waarbij de fiscale behandeling (mogelijk) nog wel effect kan hebben op het investeringsklimaat (zoals aanpassingen van belastingverdragen), zal ik deze toets afzonderlijk behandelen.

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.