Privaatrechtelijke handhaving van mededingingsrecht (R&P nr. 174) 2009/2.3.4.1:2.3.4.1 Inleiding

Privaatrechtelijke handhaving van mededingingsrecht (R&P nr. 174) 2009/2.3.4.1

2.3.4.1 Inleiding

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

Een onderneming heeft een economische machtspositie op de gemeenschappelijke markt of een wezenlijk deel daarvan als de onderneming door haar marktpositie de concurrentie op de betreffende markt kan belemmeren. Dit kan zijn doordat zij zich grotendeels onafhankelijk van haar concurrenten, afnemers of eindgebruikers kan gedragen. Alleen als een economische machtspositie wordt gebruikt om de concurrentie op een markt te belemmeren is sprake van misbruik waardoor er strijd ontstaat met artikel 82 EG. Het bezitten van een economische machtspositie vormt op zichzelf geen probleem en is niet verboden. Artikel 82 EG luidt:

'Onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt en verboden, voorzover de handel tussen lidstaten daardoor ongunstig kan worden beïnvloed, is het, dat een of meer ondernemingen misbruik maken van een machtspositie op de gemeenschappelijke markt of op een wezenlijk deel daarvan.

Dit misbruik kan met name bestaan in:

a) het rechtstreeks of zijdelings opleggen van onbillijke aan- of verkoopprijzen of van andere onbillijke contractuele voorwaarden;

b)

het beperken van de productie, de afzet of de technische ontwikkeling ten nadele van de verbruikers;

c)

het toepassen ten opzichte van handelspartners van ongelijke voorwaarden bij gelijkwaardige prestaties, hun daarmede nadeel berokkenend bij de mededinging;

d)

het feit dat het sluiten van overeenkomsten afhankelijk wordt gesteld van het aanvaarden door de handelspartners van bijkomende prestaties, welke naar hun aard of volgens het handelsgebruik geen verband houden met het onderwerp van deze overeenkomsten.'

Zoals reeds in § 2.3.3.2 duidelijk is geworden, zijn de artikelen 81 en 82 EG van toepassing op 'gewone' ondernemingen. Artikel 86 EG bevat een aparte regeling voor openbare ondernemingen (overheidsondernemingen). Wijzigingen in de structuur van ondernemingen door bijvoorbeeld fusies, overnames of de vorming van joint ventures kunnen ook leiden tot het vormen of versterken van een economische machtspositie. Hierop is het concentratietoezicht van toepassing. Beide terreinen hebben veel verwantschap met elkaar.1

Ondernemingen met een economische machtspositie staan niet bloot aan effectieve concurrentie. Voor deze ondernemingen gelden dan ook strengere regels dan voor ondernemingen zonder economische machtspositie. Dit om de belangen van nog aanwezige concurrenten, leveranciers, afnemers en eindgebruikers te beschermen. Een onderneming met een economische machtspositie kan het concurrenten extra moeilijk maken om op de markt actief te blijven. Ook kunnen nieuwe toetreders van de markt worden geweerd. Leveranciers, afnemers en eindgebruikers kunnen worden benadeeld omdat er geen alternatieven voorhanden zijn.

De Commissie, het GvEA EG en het HvJ EG hanteren bij het misbruikverbod in de zin van artikel 82 EG vier stappen. Ze bakenen eerst de relevante markt af, zowel zakelijk als territoriaal. Vervolgens gaan ze na of er op de betreffende markt een machtspositie bestaat en of van de machtspositie misbruik wordt gemaakt.2 Om de vraag te beantwoorden wanneer er sprake is van een machtspositie zijn twee criteria belangrijk. Ten eerste de relevante markt en ten tweede de economische positie op die markt. Ik begin met het behandelen van de relevante markt.

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.