5.1 Inleiding

52. Er is sprake van een beperkt recht op een eigen zaak, als beperkt recht en moederrecht in dezelfde hand zijn. Dat is het geval als beide rechten dezelfde rechthebbende hebben en de rechten tot hetzelfde vermogen behoren. Hebben beperkt recht en moederrecht weliswaar dezelfde rechthebbende, maar vallen zij in van elkaar gescheiden vermogens,1 dan is geen sprake van een beperkt recht op een eigen zaak (zie nr. 43).2 Daarom treedt in dat geval geen vermenging op.3 Voor de beneficiaire aanvaarding van een nalatenschap is die regel neergelegd in art. 4:200 lid 2 BW. Beperkte rechten kunnen ook ten gunste van een afgescheiden vermogen worden gevestigd.4 De vraag of beperkt recht en moederrecht in hetzelfde vermogen vallen, is een voorvraag. Pas als is vastgesteld dat de beide rechten in hetzelfde vermogen vallen, komt men toe aan de vraag of belang bestaat bij het beperkte recht.

Dit hoofdstuk behandelt twee onderwerpen die verband houden met vermogensafscheiding bij het openvallen van een nalatenschap. In sommige gevallen treedt die vermogensafscheiding niet in bij het overlijden, maar op een later moment. In §5.2 wordt de vraag behandeld of beperkte rechten in die gevallen met terugwerkende kracht door vermenging tenietgaan. §5.3 gaat over vermogensafscheiding bij de beneficiaire aanvaarding van een nalatenschap.

Mogelijk kunnen eveneens in andere gevallen waarin sprake is van vermogensafscheiding, vragen opkomen over de mogelijkheid beperkte rechten op een eigen zaak te hebben. De in dit hoofdstuk besproken oplossingen kunnen wellicht ook in die situaties worden gebruikt of tot inspiratie dienen.