Afscheiding van bestanddelen (O&R nr. 134) 2022/2.1.10:2.1.10 Serienmäβig

Afscheiding van bestanddelen (O&R nr. 134) 2022/2.1.10

2.1.10 Serienmäβig

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

De meeste bestanddelen die in de rechtspraak als onwezenlijk worden gezien, zijn de zogenaamde Serienmäβige zaken, dat wil zeggen zaken die in een (massa)serie zijn vervaardigd oftewel standaardzaken. Voorbeelden van deze standaardzaken zijn een motor van een motorvoertuig1 of van een sleepboot2 of een meetinstrument.3 Een standaardmotor van een Audi A3 kan vervangen worden door een andere standaard motor, aangezien motoren van een Audi A3 in serie worden geproduceerd. Een eigendomsvoorbehoud van een leverancier die een motor levert aan een autoproducent blijft bestaan, ook nadat de motor in de auto is gezet. De leverancier kan krachtens zijn eigendomsrecht de motor afscheiden en teruggave van de motor eisen.4 Het belang van de leverancier die onder eigendomsvoorbehoud de zaak heeft geleverd, weegt zwaarder dan het algemene economische belang om de auto met de motor te behouden.5

Op deze hoofdregel bestaan echter uitzonderingen. Kleinere serieproducten (Serienteile), zoals schroeven, bouten of een hendel zijn wezenlijke bestanddelen, hoewel zij voldoen aan de vereisten om onwezenlijke bestanddelen te zijn.6 Ze zijn immers (vaak) gemakkelijk los te maken en te vervangen. Daarnaast zijn bijvoorbeeld schroeven na de afscheiding nog bruikbaar, net als de restzaak waaruit de schroeven zijn gehaald. Deze kleinere “seriezaken” verliezen desalniettemin door de verbinding/invoeging hun wezen. Zij gaan geheel op in de zaak.7 Een andere uitzondering op de hoofdregel is een standaard motor van een geregistreerd schip. Deze is wel een wezenlijk bestanddeel, aangezien op geregistreerde schepen §94 lid 2 BGB van toepassing is.

Overigens kunnen ook niet Serienmäβige producten onwezenlijke bestanddelen zijn.

“Entscheidend ist jedoch nicht, ob die abtrennbare Sache serienmäβig produziert wird, sondern ob sie an die Gegenstände, mit denen sie verbunden ist, besonders angepasst ist und ob sie durch andere gleichartige ersetzt werden kann. Ist sie an die Gegenstände, mit denen sie verbunden ist, besonders angepasst und kann nur mit diesen verwendet werden, ist sie wesentlicher Bestandteil einer einheitlichen Sache, weil sie durch die Trennung wirtschaftlicher wertlos würde.”8

Van belang is of een zaak bijzonder is aangepast aan een andere zaak, zodat zij alleen in combinatie met die zaak gebruikt kan worden. Is dat het geval, dan is zij na de verbinding een wezenlijk bestanddeel. Daarnaast is van belang of een bestanddeel van een zaak te vervangen is. Is het onvervangbaar, ondanks dat het niet speciaal is aangepast aan de hoofdzaak, dan is het toch een wezenlijk bestanddeel.

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.