II.4.5 Vergelijking met stelselmatige opsporingsmethoden: het verkrijgen van een min of meer volledig beeld van een bepaald aspect van het leven

(Neuro)geheugendetectie kan ook worden vergeleken met de stelselmatige observatie en de inbeslagname van een dagboek. Bij beide methoden wordt informatie verzameld waarmee een min of meer compleet beeld van (een bepaald aspect van) het leven van de verdachte wordt verkregen. Het gaat dan om de hoeveelheid en intimiteit van de verkregen gegevens. De hoeveelheid informatie die met stelselmatige bevoegdheden of het analyseren van een dagboek wordt vergaard, is veel groter dan de beperkte hoeveelheid informatie die met de afname van de GKT wordt verkregen. De onderzochte persoon denkt mogelijk dat zijn diepste geheimen worden ‘uitgelezen’ bij de (neuro)geheugendetectie, alsof zijn brein een harde schijf is waarvan bestanden kunnen worden gedownload. Het beeld van (neuro)geheugendetectie dat deze analogie schept, is echter volledig onjuist. Met de GKT wordt onderzocht of iemand herinneringen aan details van een gebeurtenis, in dit geval een strafbaar feit, heeft opgeslagen in zijn geheugen. Er wordt gericht gezocht naar deze herinneringen door een cognitieve reactie (de herkenning) uit te lokken. Met andere woorden, de verdachte wordt geprimed iets te herkennen. Het enige dat naar boven kan komen zijn herkenningen, en geen andere herinneringen die niets met het strafbare feit te maken hebben (ervan uitgaande dat de GKT-deskundige geen misbruik maakt van de mogelijkheid om ook allerlei andere onderwerpen in het onderzoek te verwerken). Door middel van de GKT verkrijgen politie en justitie derhalve een beperkte hoeveelheid informatie. Bij de observatie en inbeslagname gaat het overigens om informatie die in de openbaarheid plaatsvindt of vrijwillig is geopenbaard door de verdachte. Door het opnemen van gebeurtenissen in een dagboek aanvaardt hij de aanmerkelijke kans dat anderen daarvan ooit kennis nemen. Dat is bij de GKT niet het geval, dan worden namelijk latente herinneringen onderzocht die op geen enkele andere wijze boven tafel kunnen komen als de verdachte dat niet wil.