Accountantsaansprakelijkheid
Einde inhoudsopgave
Accountantsaansprakelijkheid (R&P nr. CA20) 2019/3.4:3.4 Tussentijdse evaluatie
Accountantsaansprakelijkheid (R&P nr. CA20) 2019/3.4
3.4 Tussentijdse evaluatie
Documentgegevens:
mr. J.E. Brink-van der Meer, datum 01-12-2018
- Datum
01-12-2018
- Auteur
mr. J.E. Brink-van der Meer
- JCDI
JCDI:ADS302925:1
- Vakgebied(en)
Verbintenissenrecht / Algemeen
Juridische beroepen / Algemeen
Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.
Accountant en opdrachtgever
De contractuele relatie van een opdrachtgever met een accountantsorganisatie is in het algemeen te kwalificeren als een overeenkomst van opdracht. Uit de overeenkomst van opdracht vloeien de volgende verplichtingen voor de accountant(sorganisatie) voort:
de accountant(sorganisatie) moet bij zijn werkzaamheden de zorg van een goed opdrachtnemer in acht nemen. Er is sprake van een bijzondere zorgplicht van de accountant, als gereglementeerde beroepsbeoefenaar. Deze zorgplicht is vergaand vastgelegd in wet- en regelgeving, zoals de Wta, Bta en NV COS. Men zou zelfs kunnen stellen dat de inhoud van de opdracht bijna onafhankelijk is van de overeenkomst van opdracht, omdat de verplichtingen ten aanzien van de controle zo duidelijk in de regelgeving zijn omschreven.
de accountant(sorganisatie) moet gevolg geven aan tijdig verleende en verantwoorde aanwijzingen omtrent de uitvoering van de opdracht. Aanwijzingen van de opdrachtgever die in strijd zijn met de van toepassing zijnde beroeps- en gedragsregels hoeft de accountant niet op te volgen. In dit verband is artikel 11 VGBA relevant, op basis waarvan de accountant zich bij zijn afwegingen niet ongepast mag laten beïnvloeden.
de accountant(sorganisatie) moet de opdrachtgever op de hoogte houden van de uitvoering van zijn werkzaamheden ter uitvoering van de opdracht. In dit verband zijn het accountantsverslag en de managementletter relevant. Voorts zijn in de wet- en regelgeving informatieverplichtingen opgenomen richting de raad van commissarissen.
de accountant(sorganisatie) moet aan de opdrachtgever verantwoording afleggen over de wijze waarop hij zich van zijn opdracht heeft gekweten. Hierbij zijn vooral de controleverklaring en het accountantsverslag van belang.
de accountant dient de opdracht persoonlijk uit te voeren. De wettelijke controle dient te allen tijde plaats te vinden onder de verantwoordelijkheid van een accountant. Deze accountant geeft de controleverklaring af en ondertekent deze met zijn eigen naam en vermeldt daarbij de naam van de accountantsorganisatie waaraan hij is verbonden.
Indien de accountantsorganisatie haar verplichtingen uit hoofde van de overeenkomst met haar opdrachtgever niet nakomt, kan zij aansprakelijk zijn uit hoofde van toerekenbare tekortkoming (ook wel: wanprestatie).
Accountant en derden
Tussen een accountant(sorganisatie) en derden is geen sprake van een contractuele relatie. Een accountant kan desondanks jegens derden aansprakelijk zijn op grond van onrechtmatige daad. In beginsel betreft dit een ruime kring van derden, zoals door de Hoge Raad overwogen in het Vie d’Or arrest. In lagere rechtspraak worden echter beperkingen gesteld, zoals voorzienbaarheid of een onderzoeksplicht. In geval van aansprakelijkheid van de accountant jegens derden zal in het overgrote deel van deze zaken sprake zijn van een doen of nalaten in strijd met hetgeen volgens ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer betaamt. Uit de jurisprudentie volgt dat van aansprakelijkheid alsdan sprake is bij ‘handelen in strijd met de zorgvuldigheid die van een redelijk bekwaam en redelijk handelend vakgenoot kan worden verwacht’. Bij accountants, als gereglementeerde beroepsgroep, is in geval van onrechtmatige handelen tevens sprake van een bijzondere zorgplicht. Er worden alsdan hogere eisen gesteld aan de te betonen zorg, omdat de zorg gekleurd wordt door het maatschappelijk belang waar de accountant zorg voor draagt.