7.2.2.3 VNAB Modelpolissen

Verzekeringsovereenkomsten werden op de beurs (en nu: via het elektronische beursverkeer) gesloten op basis van standaardformulieren, waarvan werd afgeweken voor zover dat in een concreet geval noodzakelijk werd geacht.1 Tot de invoering van de Franse wetgeving in het begin van de 19e eeuw was het gebruik van deze standaardpolissen zelfs verplicht.2 Nog steeds is het een gebruik in de coassurantiemarkt dat verzekeraars en makelaars gezamenlijk beurspolissen (aangeduid als modelvoorwaarden) vaststellen die zij als uitgangspunt kunnen hanteren voor de verzekering van risico’s op de coassurantiemarkt.3 De vaststelling en verspreiding van modelvoorwaarden vindt plaats binnen de VNAB. De standaardbeurspolissen worden door de VNAB verspreid onder haar leden als modelvoorwaarden waarvan in individuele gevallen kan worden afgeweken. In de praktijk ontwikkelen grote makelaarskantoren op basis van de beurspolissen ook eigen model beursvoorwaarden die zij onder de op de beurs actief zijnde verzekeraars verspreiden als de door hen gevoerde modellen die als basis dienen voor individuele verzekeringsovereenkomsten.4 Het kan ook zijn dat een verzekering wordt gesloten op basis van de voorwaarden van een (leidende) verzekeraar of op basis van de hiervoor besproken makelaarsvoorwaarden.5

Er zijn diverse modelvoorwaarden in omloop (waarvan sommige ook in het Engels beschikbaar zijn gesteld):

Uit de procedure voor het ontwikkelen van modelvoorwaarden- en clausules van de VNAB blijkt dat het onderhouden van bestaande modelvoorwaarden en het ontwikkelen van nieuwe voorwaarden de taak is van de technische commissies op de gebieden brand, engineering, transport en varia.6 De technische commissies zijn samengesteld uit en vertegenwoordigen zowel verzekeraars als makelaars die in de coassurantiemarkt actief zijn.7 Voor het creëren van voldoende draagvlak worden aangepaste modelvoorwaarden voorgelegd aan zakelijke partners zoals het Verbond en het Adfiz.8 Naast de modelpolissen bestaan er ook allerlei bijzondere modelclausules die in bepaalde specifieke gevallen kunnen worden toegevoegd aan de polis.9 Te denken valt aan de sanctieclausule10 en de clausule voor de aansprakelijkheid bij tentoonstellingen.11 In de praktijk zal een verwijzing zijn opgenomen op het polisblad als de VNAB voorwaarden worden overeengekomen, waardoor duidelijk wordt gemaakt welke voorwaarden precies zijn overeengekomen.12

De modelvoorwaarden zijn uitdrukkelijk niet-bindend van aard. Zij worden verspreid onder vermelding van de volgende tekst:

De leden van de ondernemersvereniging (brancheorganisatie) VNAB behouden dus de vrijheid om als ondernemer zelfstandig marktbeslissingen te nemen. Ook in Engeland zien we een vergelijkbare toelichting bij de polissen die worden verspreid door de Lloyds Market Association:

Ik zal op deze wijze van verspreiding terugkomen in par. 7.3.2.3. Hieronder bespreek ik eerst nog de maatschappijpolissen.