2.4.1 Overheidsrechtspraak gemoderniseerd en gerelativeerd

In de derde ontwikkelingsgolf blijft aandacht bestaan voor het slagvaardiger maken van de overheidsrechtspraak. Rechterlijk activisme wordt gestimuleerd om het proces, inclusief de voorfase, te stroomlijnen. Er worden moderne concepten uit de organisatiewetenschappen geïmplementeerd, waaronder case management. De voordelen daarvan worden ontdekt, vooral ook in relatie tot de 'minnelijke' oplossing van geschillen.1 Gelijke toegang komt niet alleen tot uitdrukking in het beschikken over gelijke middelen, maar ook in het behalen van gelijke uitkomsten in (soort)gelijke situaties. Met deze maatregelen wordt meer in het algemeen beoogd om de kosten van de toegang tot het recht te verlagen en dat niet alleen voor onvermogenden of voor andere `zwakkere' of achtergestelde groepen. Er is een algemene deformaliseringstendens binnen het proces waarneembaar, die tot doel heeft om meer recht te doen aan de `materiële waarheid' in het geschil. Lastenverlichting wordt ook nagestreefd via aanpassingen van het materiële recht, waardoor dat minder complex en conflictueus wordt.2

Wat bij de derde golf echter centraal staat, is het 'demystificeren' van de mogelijkheden van overheidsrechtspraak. Er is veel aandacht voor buitengerechtelijke oplossingsmechanismen: de ADR-beweging neemt een hoge vlucht,3 zij het dat deze golf Nederland relatief laat bereikt.