4 Conclusie

In de uitspraak van 27 april 2010 heeft de tuchtrechter de notaris de opdracht meegegeven om – tegelijk met het passeren van de leveringsakte – de royementsakte te passeren teneinde de koper te beschermen in zijn wens om een onbezwaard registergoed te verkrijgen. Dit betekent dat notarissen actief moeten meewerken aan het tenietgaan van het zekerheidsrecht van de bank, zonder dat de bank hiervoor geld ontvangen heeft. Zowel de koper als de hypotheekhouder van de verkoper lopen dus risico indien de ander failleert. Het is niet onwaarschijnlijk dat de notaris door zowel de koper als de bank civielrechtelijk aansprakelijk wordt gehouden, indien het risico dat deze partijen lopen zich verwezenlijkt. De aansprakelijkheidsnorm die voor notarissen geldt in deze context, houdt mogelijkerwijs geen rekening met rechtsdwaling en/of een gebrek aan persoonlijke verwijtbaarheid bij het handelen van de notaris. Weliswaar is de kans dat bovengenoemd risico zich verwezenlijkt klein, toch schept het voor notarissen een ongemakkelijke situatie indien zij toevallig de cliënt bijstaan waarbij dit risico zich openbaart. Er zijn drie oplossingsrichtingen mogelijk bij het mitigeren van dit probleem. De eerste oplossing is het volgen van de redenering dat door rechtsdwaling als hierboven beschreven de toerekenbaarheid van de tekortkoming ontbreekt, waardoor niet de notaris maar de cliënt het risico op een insolvente wederpartij draagt. De tweede mogelijkheid behelst dat op de koop toe wordt genomen dat notarissen via het aansprakelijkheidsrecht sporadisch instaan voor de financiële moeilijkheden van hun cliënt, maar dat een beroepsaansprakelijkheidsverzekering vervolgens de schade van de notaris dekt, zodat de notaris niet financieel hoeft te boeten voor de pech dat bovengenoemd risico zich juist bij hem openbaart. De derde mogelijkheid betreft de ‘koninklijke route’, namelijk een aanpassing van het Nederlandse privaatrecht in die zin, dat direct na het passeren en inschrijven van een leveringsakte blijkt dat de transactie is geslaagd, zodat verkoper en hypotheekhouder direct en onvoorwaardelijk gerechtigd worden tot de gelden op de kwaliteitsrekening.