4.4 Faillissementsrecht in de VS

Het Amerikaanse vennootschapsrecht biedt weinig bescherming aan andere stakeholders van de vennootschap dan haar aandeelhouders en bestuurders. Zo speelt de bescherming van crediteuren in de vennootschapsrechtelijke regels een beperkte rol. In de juridische literatuur wordt betoogd dat dit komt omdat het vennootschapsrecht statelijk geregeld wordt, en er daarom competitie bestaat tussen de verschillende staten om ondernemingen aan te trekken. Aangezien doorgaans de aandeelhouders beslissen in welke staat een vennootschap wordt opgericht, en daarmee welk recht daarop van toepassing zal zijn, zou het vennootschapsrecht meer gericht zijn op de belangen van de aandeelhouders dan op die van de schuldeisers.1

Anders dan het vennootschapsrecht is het Amerikaanse faillissementsrecht federaal geregeld en daarom kent dat bovenstaande dynamiek niet.2 Daarom ontlenen crediteuren van de vennootschap in de Verenigde Staten primair bescherming aan het faillissementsrecht. Daarbij is een belangrijke rol weggelegd voor fraudulent transfer law:

De Amerikaanse grondwet geeft het Congres expliciet de bevoegdheid “to establish laws on the subject of Bankruptcies throughout the United States”.4 Veruit de belangrijkste federale rechtsbron is daarbij de in 1801 in werking getreden Bankruptcy Code (BC). De twee insolventieprocedures die voor het onderhavige onderzoek het belangrijkst zijn, zijn neergelegd in Chapter 7 en Chapter 11 van de BC. Chapter 7 ziet op de liquidatie van het vermogen van de debiteur en is vergelijkbaar met de Nederlandse faillissementsprocedure. De trustee in bankruptcy neemt daarin een positie in die vergelijkbaar is met de Nederlandse curator; hij kan de onderneming tijdelijk voortzetten met het oog op een doorstart of liquidatie. De procedure in Chapter 11 heeft ten doel het vermogen van de debiteur te reorganiseren door middel van een aan de crediteuren en aandeelhouders te presenteren reorganisatieplan. In afwijking van het Nederlandse recht behoudt het bestuur van de vennootschap onder Chapter 11 meestal haar positie (het beginsel van debtor-inpossession). 5 De crediteuren beschikken over de mogelijkheid om een Creditors’ Committeeop te richten dat hun belangen zal behartigen; daarvan wordt in het bijzonder veel gebruik gemaakt door ongesecureerde crediteuren.