8.2.1 Het materiële recht

483. De materieelrechtelijke bescherming van de Nederlandse consument tegen oneerlijke handelspraktijken berustte voorafgaand aan de richtlijn hoofdzakelijk op het BW. Er bestond in die periode geen specifieke, op de bewerkstelliging van eerlijke handelspraktijken toegesneden regeling in het Nederlandse recht. Noch vormde het verbod op oneerlijke handelspraktijken een zelfstandige norm.1 In Nederland worden algemene beginselen van eerlijke handel en concurrentie van oudsher uit de algemene onrechtmatige daad-bepaling uit het BW en meer in het bijzonder uit de daarin ondergebrachte zorgvuldigheidsnorm afgeleid. Uit de redelijkheid en billijkheid zijn voorts subplichten afgeleid die qua strekking een zekere mate van overlap vertonen met een beginsel van eerlijke handel. Uit de redelijkheid en billijkheid is echter geen algemeen beginsel van eerlijke handel afgeleid.

De directe bescherming van de consument vond vooral plaats door middel van op een bijzonder type informatie of gedraging toegesneden bepalingen. Ten eerste was er de lappendeken aan specifieke, voor een groot deel uit de Brusselse koker afkomstige, regelingen (voorbeelden zijn de Colportagewet en de regeling inzake de misleidende reclame). Ten tweede kon de individuele consument, die onder invloed van een 'oneerlijke handelspraktijk' een overeenkomst had gesloten, zijn toevlucht zoeken in de wilsgebrekenregeling. Andere algemene leerstukken zoals het wils-ontbreken of de wanprestatie (non-conformiteit) boden soms ook uitkomst.