Mededinging en verzekering (R&P nr. VR8) 2019/7.2.2.2:7.2.2.2 Makelaarspolis en makelaarsvoorwaarden

Mededinging en verzekering (R&P nr. VR8) 2019/7.2.2.2

7.2.2.2 Makelaarspolis en makelaarsvoorwaarden

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.

Een eerste specifieke beurspolis die bespreking verdient, is de makelaarspolis. Vanouds is voor het opstellen van de verzekeringsovereenkomst in coassurantie een belangrijke rol weggelegd voor de makelaar. De makelaar is immers degene die in opdracht van de klant het risico inventariseert, daarbij passende voorwaarden opstelt en op zoek gaat naar geschikte verzekeraars die het risico kunnen en willen verzekeren. De makelaar kan er dan voor kiezen om, hetzij met eigen (makelaars)voorwaarden te werken, hetzij gebruik te maken van de voorwaarden uit standaardbeurspolissen. De makelaarspolis kan daarmee bestaan uit gestandaardiseerde beursvoorwaarden, eventueel aangevuld met zelf geformuleerde makelaarsclausules waarmee een uitzondering of uitbreiding kan worden gemaakt op de dekking die is neergelegd in de standaardbeursvoorwaarden.1 Makelaarspolissen zijn dus door een makelaar zelfstandig opgestelde polisvoorwaarden op basis waarvan hij risico’s verzekert.

De vraag kan worden gesteld waarom een makelaar ervoor kiest te werken op basis van zijn eigen voorwaarden. Gedacht kan worden aan het marketingaspect, de mogelijkheid het product aan te passen aan de eigen doelgroep, het actualiseren van de dekking en het ontbreken van beursmodellen voor bepaalde risicogroepen.2 Dat laatste aspect is bijvoorbeeld duidelijk zichtbaar bij de verzekering van nieuwe risico’s, zoals cyberrisico’s. Voor de verzekering van die risico’s waarvoor (nog) geen standaardbeurspolissen zijn ontwikkeld zijn makelaars degenen die producten en voorwaarden opstellen/ontwikkelen. Niet alleen makelaars, maar ook verzekeraars hanteren hun eigen polisvoorwaarden voor dergelijke risico’s en concurreren op die manier met elkaar. Bovendien zullen over het algemeen de makelaarsvoorwaarden per makelaarskantoor verschillend zijn en dat is ook een manier waarop zij zich van elkaar op de markt onderscheiden. Verzekeraars die met bepaalde makelaars vaker zaken doen zullen bekend zijn met de door de makelaars gebruikte polissen wat de totstandkoming van de polis versnelt.

Hoe verhouden de beurs- en makelaarspolis zich nu tot elkaar? Illustratief is de uitspraak van de Rechtbank Rotterdam in een zaak waar in een door tussenkomst van een makelaar gesloten verzekeringsovereenkomst de voorwaarden van de Nederlandse Beurs-Cascopolis voor de binnenvaart van toepassing waren verklaard:

‘5.14 (…) Partijen twisten over de vraag of de verzekering geldt als een zogenaamde beurspolis dan wel als een makelaarspolis (verzekeraars). De rechtbank is van oordeel dat de onderhavige verzekering moet worden beschouwd als makelaarspolis. Verzekeraars hebben onbetwist gesteld (…) dat [verzekeringsmakelaar] zich bij hen op enig moment namens Princess heeft gemeld, de [naam schip, Horizon,toev.GTB] ter verzekering heeft aangeboden en offertes heeft gevraagd, waarna de verzekering tot stand is gekomen. Die gang van zaken komt niet overeen met de wijze waarop een beurspolis in het algemeen tot stand komt. Bij pleidooi hebben verzekeraars bovendien onweersproken gesteld dat een aantal van de toepasselijke clausules door [verzekeringsmakelaar] is ontwikkeld. Dat daarnaast ook gebruik is gemaakt van beursvoorwaarden doet daaraan niet af. Die beursvoorwaarden zijn kennelijk onderdeel geworden van het door [verzekeringsmakelaar] aangeboden pakket aan voorwaarden. Het voorgaande betekent dat de vraag wat partijen (ten aanzien van de dekking) zijn overeengekomen moet worden beantwoord op basis van het Haviltex-criterium, waarbij [verzekeringsmakelaar] met betrekking tot de clausules SC 1200 (beperking van de risico’s van ombouw- en/of verbouw, GTB) en SC 6196 (clausule verzekerde waarde, GTB) als opsteller van de tekst geldt. Toepassing van het Haviltex-criterium laat overigens onverlet dat gewicht toekomt aan de normale betekenis van de gebruikte bewoordingen.’3

De rechtsoverweging maakt duidelijk dat een makelaarspolis clausules bevat die door een makelaar zijn opgesteld, waarbij ook gebruik kan zijn gemaakt van voorwaarden afkomstig van door verzekeraars opgestelde beurspolis. Hoewel de rechtbank verwijst naar de gang van zaken waarop een beurspolis in het algemeen tot stand komt, geeft zij daarover jammer genoeg geen nadere toelichting. Uit de context kan worden afgeleid dat de rechtbank doelt op de door verzekeraars opgestelde variant van een beurspolis. Voorwaarden welke afkomstig zijn van een beurspolis kunnen dus wel onderdeel uitmaken van het pakket voorwaarden dat door een makelaar wordt aangeboden. Het begrip beursvoorwaarden is dus dubbelzinnig: het kan gaan om de voorwaarden van een makelaarspolis of om de clausules van initieel door verzekeraars opgestelde condities de zogenaamde beurscondities.

Deze functie is alleen te gebruiken als je bent ingelogd.